TYT Türkçe Cümlede Anlam Konu Anlatımı ve Konu Testi

Anasayfa ›› Türk Dili ve Edebiyatı ›› TYT Türkçe Cümlede Anlam Konu Anlatımı ve Konu Testi

yorumsuz

3 views

TYT Türkçe Cümlede Anlam Konu Anlatımı ve Konu Testi

TYT Türkçe Cümlede Anlam Testi

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

TYT Türkçe Cümlede Anlam Testi

Başla

Tebrikler - TYT Türkçe Cümlede Anlam Testi adlı sınavı başarıyla tamamladınız.Sizin aldığınız skor %%SCORE%% en yüksek skor %%TOTAL%%.Hakkınızdaki düşüncemiz %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

İnsanoğlu yüzyıllardır mutluluk, dirlik, düzenlik, ölümsüzlük yönündeki özlemlerini çoğunlukla uzak bir ada görüntüsüyle dile getirmeyi seçmiştir.
Engin denizlerde, dünyanın gürültüsünden patırtısından uzak, düşsel bir adanın şiiriyle büyülenmemiş insan sayısı azımsanamayacak kadar çoktur.

Bu iki cümlede ifade edilenlerin anlamca doğru bir biçimde birleştirilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?

A	İnsanlar, dünyanın gürültüsünden uzaklaşarak mutluluk ve ölümsüzlüğe ulaşmak için genellikle engin denizlerdeki adaları tercih etmişlerdir.
B	Dünyanın karmaşasından uzaklaşmak isteyen azımsanamayacak sayıdaki insanın, mutluluk ve ölümsüzlük özlemlerini uzak bir ada imgesiyle dile getirmesi yüzyıllardır süregelen bir durumdur.
C	Mutluluğa ve dirliğe ulaşmak isteyen insanların tek hayali, dünyanın gürültüsünden uzaklaşıp engin denizlerdeki düşsel bir adada yaşamaktır.
D	Yüzyıllardır ölümsüzlük arayışında olan insanoğlu, dünyanın patırtısından uzak adalarda yaşamanın hayalini kurarak mutlu olmaya çalışmıştır.
E	Düşsel bir ada fikriyle büyülenen çok sayıda insan, gerçek mutluluğun sadece dünyanın karmaşasından tamamen kopmakla bulunabileceğine inanmıştır.

1 numaralı soru için açıklama

İki cümleyi birleştirme sorularında orijinal cümlelerde olmayan hiçbir yorum şıklara eklenmemelidir. A, C, D ve E seçenekleri ya "tek hayali", "sadece" gibi metinde olmayan kesinlik bildiren kelimeler kullanmış ya da anlamı daraltmıştır. B seçeneği ise her iki cümlenin de anlamını eksiksiz ve fazlasız bir biçimde sentezlemiştir.

Soru 2

İster ebeveyn isterse eğitimci olsun çoğu yetişkin, çocuğunun okuduğu her kitaptan “iyi, yararlı ve gündelik hayattaki pratiklerini kolaylaştıracağı” bir şeyler öğrenmesini beklemektedir.
Toplumun bazı kesimlerinde edebî eserler; onların oluşum yöntemi, araç ve süreçlerinin bilincinde olunmadığından kurgusal olmayan eğitsel amaçlı kitaplarla aynı kefeye konulmaktadır.

Verilen II. cümleyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A	I. cümlede anlatılan durumun nedenine dair bir açıklama yapmaktadır.
B	I. cümlede belirtilen durumun yol açtığı olumsuz bir sonucu vurgulamaktadır.
C	I. cümledeki beklentinin sadece eğitimciler arasında yaygın olduğunu kanıtlamaktadır.
D	I. cümlede ifade edilen konuyla çelişen yepyeni bir durumu ortaya koymaktadır.
E	I. cümlede değinilen düşüncenin zamanla nasıl değiştiğini göstermektedir.

2 numaralı soru için açıklama

I. cümlede yetişkinlerin çocuk kitaplarından "eğitsel ve pratik" bir fayda bekleme durumu anlatılmıştır. II. cümlede ise edebî eserlerin sanatsal yapısının "bilincinde olunmadığı için" böyle bir eğitsel beklentiye (aynı kefeye konulmaya) girildiği belirtilmiştir. Yani II. cümle, I. cümledeki yanılgının temel nedenini (gerekçesini) açıklamaktadır.

Soru 3

Geçmişten bugüne uçaklara yıldırımlar kadar türbülanslar da ciddi hasarlar verir.
Uçaklar genellikle tırmanır veya alçalırken yıldırım çarpmasına maruz kalırlar.

Yukarıda verilen II numaralı cümleyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A	I. cümlede ifade edilen durumun hangi koşullarda gerçekleştiğini sınırlandırmaktadır.
B	I. cümlede anlatılan olgunun sonuçlarını örneklendirmektedir.
C	I. cümlede değinilen farklı bir olayın oluşum aşamalarını detaylandırmaktadır.
D	I. cümledeki riskin özellikle hangi uçuş evrelerinde daha yüksek olduğunu belirtmektedir.
E	I. cümlede bahsedilen hasarların nasıl önlenebileceğine dair çözüm sunmaktadır.

3 numaralı soru için açıklama

I. cümlede uçakların yıldırım ve türbülans nedeniyle hasar gördüğü gibi genel bir riskten bahsedilmiştir. II. cümlede ise bu risklerden biri olan "yıldırım çarpmasının" uçuşun hangi evresinde (tırmanma veya alçalma) yaşandığı belirtilmiştir.

Soru 4

Roma hipodromu olan At Meydanı çevresindeki yapıların ışıltısı karşısında büyülenen yolcular, üç devrin mabedi Ayasofya'yı görmeden geçemezler.
Tramvay, Galata Köprüsü üzerinden tarihî yarımadaya geçerek Sultanahmet’e vardığında iki farklı şehrin çehresine şahit olan yolcular, burada bir müddet beklemek zorunda kalır.

Bu iki cümlede ifade edilenlerin anlamca doğru bir biçimde birleştirilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?

A	Tramvayla Galata Köprüsü'nden Sultanahmet'e geçen yolcular, At Meydanı ve Ayasofya'nın ışıltısı yüzünden burada bir müddet beklemek zorunda kalırlar.
B	İki farklı şehrin çehresine şahit olarak Sultanahmet'e varan yolcular, Roma hipodromu ve Ayasofya'yı görmek için tramvaydan inmek zorundadır.
C	Galata Köprüsü'nden tarihî yarımadaya geçip Sultanahmet'e ulaşan ve iki farklı şehrin çehresini gören yolcuların, At Meydanı çevresindeki ışıltıdan ve Ayasofya gibi anıtlardan büyülenerek bir süre beklemesi kaçınılmazdır.
D	Sultanahmet'teki anıtların ışıltısı karşısında başı dönen yolcular, tramvayla Galata Köprüsü'nden geçerken iki farklı şehrin çehresini aynı anda görürler.
E	Roma hipodromu ve Ayasofya'nın bulunduğu Sultanahmet'te bir süre bekleyen yolcular, Galata Köprüsü üzerinden geçerken tarihî yarımadanın büyüleyici atmosferine şahit olurlar.

4 numaralı soru için açıklama

I. cümle yolcuların yapılardan büyülenmesini, II. cümle ise tramvayla gelip iki şehrin çehresini görerek beklemek zorunda kalmalarını anlatır. C seçeneği, olayların akış sırasını ve neden-sonuç bütünlüğünü en doğru şekilde birleştirmiştir.

Soru 5

XX. yüzyılın son çeyreğinde plansız iç göçler sebebiyle kalabalıklaşan İstanbul; benzer kaderi yaşayan Ankara, İzmir, Bursa gibi şehirlere göre daha çok sorunla baş başa kalmıştır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

A	Ankara ve İzmir, iç göçleri engellemek için İstanbul'dan daha başarılı politikalar yürütmüştür.
B	İstanbul'un nüfusu, yirminci yüzyılın son çeyreğinde diğer büyük şehirlerin toplamından fazla olmuştur.
C	Türkiye'deki plansız iç göçler sadece yirminci yüzyılın son çeyreğinde yaşanmıştır.
D	Bahsi geçen şehirler arasında plansız iç göçün getirdiği olumsuzlukları en yoğun hisseden şehir İstanbul'dur.
E	Bursa ve İzmir'deki sorunların temel nedeni, İstanbul'dan bu şehirlere yapılan göçlerdir.

5 numaralı soru için açıklama

Metinde geçen "daha çok sorunla baş başa kalmıştır" ifadesi, iç göçlerin getirdiği olumsuzlukları (sorunları) İstanbul'un diğer şehirlere (Ankara, İzmir, Bursa) kıyasla daha yoğun bir şekilde yaşadığını kesin olarak kanıtlar. Diğer şıklar metnin sınırlarını aşan kişisel yorumlardır.

Soru 6

“Mini beyin” olarak adlandırılan bir proje kapsamında pek çok ülkede farklı laboratuvarlarda tasarlanan beyin organoidleri, kalem ucundaki silgi büyüklüğünde olup kan damarları gibi kilit yapılar içermediği için büyüyememektedir.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

A	Mini beyinler, boyutları küçük olduğu için bilimsel araştırmalarda beklenen verimi sağlayamamıştır.
B	Beyin organoidlerinin fiziksel gelişimini engelleyen temel faktör, yapılarındaki bazı kilit bileşenlerin eksikliğidir.
C	Farklı ülkelerde yürütülen mini beyin projeleri, laboratuvar koşullarındaki yetersizlikler yüzünden yavaş ilerlemektedir.
D	Kan damarlarının eksikliği, organoidlerin sadece laboratuvar ortamında kısa süreli yaşayabilmesine neden olmaktadır.
E	Mini beyin tasarımları, insan beyninin tüm karmaşık işlevlerini yerine getirebilecek kapasitede üretilmektedir.

6 numaralı soru için açıklama

Metindeki "kan damarları gibi kilit yapılar içermediği için büyüyememektedir" yargısı, mini beyinlerin fiziksel gelişiminin (büyümesinin) yapısal bir eksiklikten (kan damarı olmamasından) kaynaklandığını net bir şekilde ortaya koyar.

Soru 7

Günümüzde yeni bir pencere açmak, eskinin boşluğuna dokunmakla mümkündür.

Aşağıdakilerden hangisi bu cümleyle anlamca aynı doğrultudadır?

A	Yeni fikirler, gelenekle kurulan sürekliliği kopararak var olur.
B	Özgün düşünceler, geçmişte önemsenmeyenler keşfedilerek ortaya çıkar.
C	Eskinin bıraktığı değerler, taşımakla yükümlü olunan kalıcı bir mirastır.
D	Çağdaş bakış açısı, zihindeki geleneksel kodları yıkıma uğratır.
E	Kendine yeni bir alan açmak, mevcut düşünceleri özümsemekle gerçekleşir.

7 numaralı soru için açıklama

"Yeni bir pencere açmak" yepyeni, özgün düşünceler üretmek ve farklı bir bakış açısı getirmek demektir. "Eskinin boşluğuna dokunmak" ise geçmişte eksik bırakılmış, fark edilmemiş veya önemsenmemiş alanları bulup çıkarmaktır. B seçeneği bu mecazi kurgunun birebir karşılığıdır.

Soru 8

Başarılı olmak için çıktığın yolda bir gözün başkalarının ne yaptığıyla ilgilenirse hedefine ulaşmak için kullanabileceğin tek gözün kalır.

Bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

A	Kişilerin kendilerini başkalarıyla kıyaslamaları, kendilerini tanımalarını engeller.
B	Kendi çaba ve çalışmalarına odaklanan kişiler, başarıya daha kolay ulaşır.
C	Başkalarının deneyimlerinden yararlanmak, hedefe giden yolu kısaltır.
D	Rakiplerinin zayıf yönlerini bilenler, başarıya giden yolda avantaj sağlar.
E	Hedefe ulaşmak için çevresel faktörleri de dikkate almak gerekir.

8 numaralı soru için açıklama

Cümledeki mecaz açıkça şunu söyler: Gözünün birini başkalarına çevirirsen, kendi yoluna bakacak sadece tek bir gözün kalır ve gücün/odağın bölünür. Dolayısıyla başkalarıyla ilgilenmeyip yalnızca kendi çabasına (kendi yoluna) odaklananlar başarıya daha rahat ulaşır.

Soru 9

Gazeteci: (I) ----

Yazar: Neredeyse bütün zamanımı gözlem yaparak geçiriyorum; doğaya, insanlara ve nesnelere odaklanıyorum. Ayrıca sürekli ve değişik tarzda kurmaca eser okuyor, edebiyat dergilerini ve sanal dünya iletişimini takip ediyorum.

Gazeteci: (II) ----

Yazar: Kısalık ve anın içinde olmak, benim açımdan bilinçli bir tercih. Roman bir çınar ağacıysa ve öykü o ağaçtan uzanan yapraklı bir dal ise benim her öyküm tek bir yaprak biçiminde. Savrulan, esneyen ve çınarın nasıl olabileceğini hayal ettiren, meraklı okura hitap eden bir yaprak.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

A	(I) Eserlerinizi kurgularken nasıl bir yol izliyorsunuz (II) Öykülerinizi neden alışılmadık bir hacimde yazıyorsunuz
B	(I) Eserlerinizi oluşturan yapı taşları nelerdir (II) Hitap ettiğiniz okur kitlesinin tercihlerini ne kadar gözetiyorsunuz
C	(I) Çağdaşlarınızın eserlerinin izleri, öykülerinize ne oranda yansıyor (II) Öykü karakterlerinden bir roman yazma fikrine yaklaşımınız nedir
D	(I) Gerçek ve kurmaca arasındaki ince çizgiyi nasıl dengeliyorsunuz (II) Öykünün kısaltılmış bir roman olduğu fikri hakkındaki görüşleriniz nelerdir
E	(I) Eserlerinize gerçek dünyayı ne ölçüde taşıyorsunuz (II) Roman ve öykü arasındaki fark eserlerinize nasıl yansıyor

9 numaralı soru için açıklama

Birinci cevapta yazar zamanını nasıl geçirdiğini, nasıl gözlem yaptığını, yani eserlerini kurgulama sürecini ve yolunu anlatmaktadır. İkinci cevapta ise yazarın öykülerinin neden "tek bir yaprak" kadar kısa olduğunu (hacmini) açıklaması, gazetecinin hacimle ilgili bir soru sorduğunu gösterir.

Soru 10

İnsanlar duygu ve akıl arasında tutturdukları dengeyle ayakta kalır ve yaşam denen yolda ilerler. Bunlardan birinin, kontrolü tamamen ele geçirmesi felaket getirebilir. Bu gerçek şöyle bir benzetmeyle aktarılır: Bir at arabasındasınız ve arabanız, güçlü iki at tarafından çekiliyor. Atlardan biri aklın, diğeri duygunun temsilcisi. Bir at sizi sürekli yolun bir tarafına, öbürü de diğer tarafına çekmeye çalışıyor. Sizin işiniz ----.

Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A	güvenli bir şekilde ilerleyebilmek için dizginleri sıkıp ikisini de kontrol altında tutmaktır
B	bir tarafın sizi uçuruma yuvarlamaması için arabadan atlayacağınız anı iyi belirlemektir
C	bu iki atın fırsatlar sundukları kadar kötü bir son getirebileceğini de aklınızda tutmaktır
D	atların çekişmesinin ilerlemenize engel olduğunu görünce güvenilir olan atı seçmektir
E	rasyonellik adına aklınızın buyruğuna girmek yerine sezgilerinize kulak vermektir

10 numaralı soru için açıklama

Metnin giriş cümlesinde "duygu ve akıl arasında tutturulan denge"den bahsediliyor. Arabayı çeken bu iki gücün (atların) birinin kontrolü ele geçirmemesi için "dizginleri sıkıp ikisini de kontrol altında tutmak" denge fikrini tamamlayan en mükemmel sonuç yargısıdır.

Soru 11

İnsanlar her adımını bir seçeneğe bağlar: başarı ya da başarısızlık, zafer ya da bozgun. Bense bu seçeneklere hep mesafeli durmuşumdur. Çünkü başarmak ya da başarısızlığa uğramanın ancak durumsal, geçici anlamlar taşıdığına inanırım. Bu yüzden bana sürekli bir yarış pistinde olduğumu hissettiren ve her ne olursa olsun üretme ve hayata devam etme gücümü azaltan bu düşünme biçimini reddeder, akışına göre yaşamaya çalışırım.

Bu parçanın yazarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A	Yaşamı kazanılması gereken bir rekabet alanı olarak görmemektedir.
B	Sonuç odaklı değerlendirmelerin insanı kısıtladığını düşünmektedir.
C	Olayların zaman içindeki değişken doğasına vurgu yapmaktadır.
D	Kendi potansiyelini ancak zorlu hedefler belirleyerek ortaya koyabilmektedir.
E	Başarı ve başarısızlığı kalıcı ve mutlak durumlar olarak kabul etmemektedir.

11 numaralı soru için açıklama

A, B, C ve E seçenekleri metindeki "bana yarış pistinde olduğumu hissettiren düşünceyi reddederim", "başarı ve başarısızlık geçici anlam taşır" cümlelerinden birebir çıkarılabilir. Ancak D seçeneğinde "zorlu hedefler belirlemekten" bahsedilmektedir ki yazar tam aksine hedeflere ve bu ikili seçeneklere mesafeli durmayı, akışına göre yaşamayı tercih etmektedir.

Soru 12

Uygar kayıtsızlık, kişinin diğeriyle göz göze gelmekten kaçınması veya onu hiç fark etmemiş gibi davranmasıdır. Kişi; bakmadığı, işitmediği ve hepsinden önce çevredekilerin yaptıklarıyla ilgilenmediği havasını verecek bir tavır takınır. Gözlemlemekten kendini alıkoyamayan bakışların karşılaşması ise iletişim kurmaya davettir, insanların gözünde görünmez kalma kararlılığından feragat etmeyi gerektirir. Çoğu zaman kalabalık olan sokaklarda sırf bir yerden başka bir yere gitmek bile her şeye dikkatle bakmayı, gözlemlemeyi gerektirir. Bu nedenle göz teması kurulan insanları rahatsız ve tedirgin etmeden gözlemlemek gerekir, uygar kayıtsızlığın özü de budur.

Bu parçada anlatılan "uygar kayıtsızlık" ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

A	Çevredekilerin eylemlerine yönelik ilgisiz görünme tutumu içerdiğine
B	Başkalarını rahatsız etmeden çevreyi gözlemleme becerisi olduğuna
C	İnsanların birbiriyle iletişime geçme isteğini tamamen ortadan kaldırdığına
D	Doğrudan göz teması kurmaktan kaçınmayı gerektiren bir tavır olduğuna
E	Kalabalık sokaklarda uygulandığında görünmez kalma hissi sağladığına

12 numaralı soru için açıklama

Parçada kişinin çevredekilerle ilgilenmiyormuş gibi davranması, rahatsız etmeden gözlem yapması ve doğrudan göz temasından kaçınması vurgulanmıştır (A, B, D, E seçenekleri mevcuttur). Ancak "iletişime geçme isteğini tamamen ortadan kaldırdığına" dair keskin bir yargıya yer verilmemiştir; sadece görünmez kalma kararlılığından bahsedilmiştir.

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

12 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
11	12	Son

Geri dön

TYT ve KPSS’nin Gizli Kahramanı: Cümlede Anlam (Kapsamlı Konu Anlatımı)

Türkçe testlerinde paragraf sorularına geçmeden önce aşmanız gereken çok kritik bir köprü vardır: Cümlede Anlam. Kelimelerin bir araya gelerek oluşturduğu o büyük anlam evrenini çözemezsek, uzun paragrafların içinde kaybolmamız işten bile değildir.

ÖSYM’nin en çok sevdiği, tuzaklarını en ince buralara kurduğu Cümlede Anlam konusunu ezberden uzak, tamamen “mantık ve bağlam” odaklı bir şekilde inceleyeceğiz. Çayınız veya kahveniz hazırsa, cümlenin röntgenini çekmeye başlıyoruz!

1. Neden-Sonuç (Sebep-Sonuç) ile Amaç-Sonuç Cümlelerinin Gizemi

Sınavlarda öğrencilerin en çok karıştırdığı, ÖSYM’nin de en çok yokladığı o meşhur ikiliyle başlıyoruz. İkisinin de ortasında genellikle “için, diye, -den dolayı” gibi ifadeler bulunur ama aralarında devasa bir fark vardır.

A) Neden-Sonuç (Sebep-Sonuç) Cümleleri

Bir eylemin hangi gerekçeyle, hangi sebeple yapıldığını bildiren cümlelerdir.

Altın Kural: Neden-sonuç cümlelerinde hem “neden” bölümü hem de “sonuç” bölümü gerçekleşmiştir (yaşanıp bitmiştir).
Örnek: Yoğun kar yağışı yüzünden okullar tatil edildi. (Kar yağdı mı? Evet, gerçekleşti. Okullar tatil edildi mi? Evet, gerçekleşti. O hâlde bu bir neden-sonuç cümlesidir.)

B) Amaç-Sonuç Cümleleri

Bir eylemin hangi hedefe, hangi amaca ulaşmak maksadıyla yapıldığını bildiren cümlelerdir.

Altın Kural: Amaç-sonuç cümlelerinde “sonuç” kısmı gerçekleşmiştir ancak “amaç (hedef)” kısmının gerçekleşip gerçekleşmediğini henüz bilemeyiz. Cümledeki “için” kelimesi yerine “amacıyla” kelimesini getirdiğimizde anlam bozulmaz.
Örnek: Sınavı kazanmak için sabahlara kadar çalıştı. (Sabahlara kadar çalıştı mı? Evet, sonuç gerçekleşti. Peki sınavı kazandı mı? Henüz bilmiyoruz, bu sadece onun amacıydı. Ayrıca “Sınavı kazanmak amacıyla…” diyebildiğimiz için bu net bir amaç-sonuç cümlesidir.)

2. Koşul – Sonuç (Şart) Cümleleri

Bir olayın veya durumun gerçekleşmesinin, başka bir olayın veya durumun gerçekleşmesine bağlandığı cümlelerdir. Genellikle “-se / -sa” ekiyle kurulur ancak “yeter ki, üzere, -dıkça, mi” gibi sözcüklerle de karşımıza çıkabilir.

Örnek: Hatalarından ders çıkarırsan başarıya daha kolay ulaşırsın. (Başarıya ulaşmanın şartı: Hatalardan ders çıkarmak)
Örnek: Akşama geri getirmek üzere bu kitabı alabilirsin. (Kitabı alabilmesinin şartı: Akşama geri getirmesi)

3. Karşılaştırma Cümleleri

En az iki kavram, varlık, durum veya olayın benzer ya da farklı yönleriyle kıyaslandığı cümlelerdir. “Daha, en, kadar, göre, ise, tıpkı” gibi kelimeler karşılaştırma cümlelerinin en büyük habercileridir.

Örnek: Bu yılki TYT soruları, geçen yıla göre daha belirleyiciydi. (İki yılın sınavı zorluk/belirleyicilik açısından kıyaslanmıştır.)
Örnek: Sınıfın en çalışkan öğrencisi dün yine kütüphanedeydi. (“En” kelimesi, o öğrenciyi sınıftaki diğer tüm öğrencilerle zımnen kıyaslar.)

4. Nesnel ve Öznel Anlatımlı Cümleler

Sınavlarda “Hangisi kanıtlanabilirlik açısından farklıdır?” sorusuyla karşımıza çıkan o meşhur başlıktayız!

A) Nesnel Anlatım:

Kişiden kişiye değişmeyen, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilen, yorum ve duygu içermeyen cümlelerdir. Yazarın cümlede kendi izi yoktur.

Örnek: Romanın son baskısı, yayınevi tarafından 350 sayfa olarak basılmış. (Açıp sayarız, 350 sayfaysa doğrudur, değilse yanlıştır. Kanıtlanabilir.)

B) Öznel Anlatım:

Kişiden kişiye değişen, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanamayan, kişisel yorum, beğeni ve duygu barındıran cümlelerdir.

Örnek: Yazarın son kitabı, okuyucuyu derinden sarsan sürükleyici bir başyapıt olmuş. (“Derinden sarsan”, “sürükleyici”, “başyapıt” ifadeleri tamamen kişinin kendi yorumudur, bana göre sıkıcı olabilir.)

5. Doğrudan ve Dolaylı Anlatım

A) Doğrudan Anlatım:

Başka birine ait olan bir sözün, hiçbir değişikliğe uğratılmadan, virgülüne bile dokunmadan tırnak içinde veya virgülle aktarılmasıdır. Kamera kaydı gibi düşünün; ne duyduysanız onu yansıtırsınız.

Örnek: Atatürk, “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.” diyerek bilimin önemini vurgulamıştır.

B) Dolaylı Anlatım:

Başka birine ait olan bir sözün, anlamını bozmadan ancak kendi cümlelerimizle (biçimini değiştirerek) aktarılmasıdır. Genellikle “…dığını söyledi, …cağını belirtti” şeklinde biter.

Örnek: Öğretmenimiz, yarınki sınavın oldukça zor olacağını söyledi. (Öğretmenin ağzından “yarınki sınavın oldukça zor olacağını” cümlesi çıkmamıştır. O muhtemelen “Yarınki sınav oldukça zor olacak!” demiştir. Biz bunu alıp yoğurarak dolaylı yoldan aktardık.)

6. Üslup (Biçem) ve İçerik (Konu) Cümleleri

ÖSYM paragraf sorularında bu iki kavramı test etmeye bayılır! Bu ikisini ayırmanın çok basit bir şifresi vardır:

İçerik (Konu): “Yazar ne anlatıyor?” sorusuna cevap verir. Eserin konusunu, anlattığı olayı bildirir.
- Örnek: Şair bu şiirinde, gurbet elde çektiği yalnızlığı ve memleket hasretini ele almış.
Üslup (Biçem): “Yazar nasıl anlatıyor?” sorusuna cevap verir. Eserin dilini, kelime seçimini, anlatım tarzını (sade, süslü, akıcı, ağır vb.) bildirir.
- Örnek: Yazar, uzun ve devrik cümleler kullanarak okurun zihnini yoran ağır bir dil tercih etmiş.

💡 Öğretmenin Tüyosu: Bazen bir cümlede hem üslup hem içerik bir arada verilebilir. “Romanında köy halkının yoksulluğunu (İçerik), son derece şiirsel ve akıcı bir dille (Üslup) okura sunmuş.”

7. Örtülü Anlam

Cümlede açıkça yazılmayan ancak cümlenin yapısından, kullanılan eklerden veya “de/da, bile, artık, sadece, hâlâ” gibi kelimelerden hareketle gizlice çıkarabildiğimiz diğer anlamlardır.

Örnek: Dünkü toplantıya şirket müdürü de katıldı. Örtülü Anlam: Demek ki toplantıya katılan başka kişiler de varmış, müdür onlara ek olarak katılmış. Cümlede “başka kişiler vardı” yazmıyor ama “de” bağlacı sayesinde bu örtülü anlama biz ulaşıyoruz.

——————————————————————————–

Sınav Yolcularına Son Tavsiye: Cümlede anlam sorularını çözerken asla kendi yorumunuzu cümlenin içine katmayın. Yazar size ne veriyorsa sadece o sınırlar içinde kalın. Bol bol soru çözerek ve yanlış yaptığınız soruların çözümünü detaylıca öğrenerek bu konuda ustalaşabilirsiniz.

Cümlede Anlam Soru Tipleri ve Tüyoloar

Çıkmış soruları X-RAY cihazımızla incelediğimizde, Cümlede Anlam konusunda karşımıza sürekli çıkan o “meşhur” ve tekrar eden soru kalıpları şunlardır:

1. İki Cümleyi Birleştirme (Sentez) Kalıbı

Soru Kökü: “Bu iki cümlede ifade edilenlerin anlamca doğru bir biçimde birleştirilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?”
ÖSYM’nin Beklentisi: İki ayrı cümleyi verir ve sizden bunları tek bir cümle hâline getirmenizi ister. Burada dikkat etmeniz gereken en önemli şey; birleştirilmiş cümlede ne eksik ne de fazla bilgi olmasıdır. Orijinal cümlelerde olmayan tek bir kelimenin bile şıklara eklenmesi o şıkkı eler.

2. Cümleler Arası Anlam İlişkisi Kalıbı

Soru Kökü: “Verilen II. cümleyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?”
ÖSYM’nin Beklentisi: Size numaralanmış iki cümle verir. İkinci cümlenin, birinci cümledeki durumun bir nedeni mi, sonucu mu, örneği mi yoksa o durumla çelişen bir detay mı olduğunu tespit etmenizi ister.

3. Kesin Yargı (Çıkarım) Bulma Kalıbı

Soru Kökü: “Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?”
ÖSYM’nin Beklentisi: Yoğun ve uzun bir cümle verilir. Sizden kendi yorumunuzu veya genel kültürünüzü asla işin içine katmadan, matematiksel bir kesinlikle o cümleden çıkan asıl mesajı bulmanız istenir.

4. Anlamca En Yakın Cümleler Kalıbı

Soru Kökü: “Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangileri anlamca birbirine en yakındır?”
ÖSYM’nin Beklentisi: Genellikle 5 farklı cümle verilir. Aynı konunun, aynı bakış açısıyla fakat farklı kelimelerle (eş anlamlılarla veya farklı söz dizimiyle) ifade edildiği o “ikiz” cümleleri bulmanız istenir.

5. Boşluk / Diyalog Tamamlama Kalıbı

Soru Kökü: “Bu parçada/cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?” veya “Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?”
ÖSYM’nin Beklentisi: Cümlenin başı, ortası ve sonu arasındaki “sebep-sonuç” veya “zıtlık” (ama, fakat, oysa) ilgisini yakalamanızı bekler. Diyalog sorularında ise gazetecinin sorduğu soruyu, yazarın verdiği cevabın ana fikrinden yola çıkarak bulmanız istenir.

6. Ters Mantık: Olumsuz Soru Kökleri

Soru Kökü: “Aşağıdakilerden hangisi söylenemez / değinilmemiştir / çıkarılamaz?”
ÖSYM’nin Beklentisi: ÖSYM bu soru tipini sadece okuduğunu anlamayı değil; dikkati, odaklanmayı ve ters mantık kurma yeteneğini (eleme gücünü) ölçmek için kullanır. Zaman kaybettirici sorulardır. Şıkları teker teker metindeki cümlelerle eşleştirerek “bu var, bu da var” diyerek elemeyi gerektirir.

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Açık Lise sınavlarına hazırlanmanın en kolay hali: AçıkTercih AÖL Test Çöz!

Mobil Uygulamamızı İNDİRİN! AÖL Yeni Müfredat Çıkmış Sınav Sorularını Çözün!

Etiketler: TYT Türkçe Cümlede Anlam Konu Anlatımı ve Konu Testi
Eklenme Tarihi: 29 Nisan 2026

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın

Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.

TYT Türkçe Cümlede Anlam Konu Anlatımı ve Konu Testi

TYT Türkçe Cümlede Anlam Konu Anlatımı ve Konu Testi

TYT Türkçe Cümlede Anlam Testi

Bu iki cümlede ifade edilenlerin anlamca doğru bir biçimde birleştirilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?

Verilen II. cümleyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Yukarıda verilen II numaralı cümleyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Bu iki cümlede ifade edilenlerin anlamca doğru bir biçimde birleştirilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdakilerden hangisi bu cümleyle anlamca aynı doğrultudadır?

Bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Gazeteci: (I) ----

Gazeteci: (II) ----

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Bu parçanın yazarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bu parçada anlatılan "uygar kayıtsızlık" ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

TYT ve KPSS’nin Gizli Kahramanı: Cümlede Anlam (Kapsamlı Konu Anlatımı)

1. Neden-Sonuç (Sebep-Sonuç) ile Amaç-Sonuç Cümlelerinin Gizemi

A) Neden-Sonuç (Sebep-Sonuç) Cümleleri

B) Amaç-Sonuç Cümleleri

2. Koşul – Sonuç (Şart) Cümleleri

3. Karşılaştırma Cümleleri

4. Nesnel ve Öznel Anlatımlı Cümleler

A) Nesnel Anlatım:

B) Öznel Anlatım:

5. Doğrudan ve Dolaylı Anlatım

A) Doğrudan Anlatım:

B) Dolaylı Anlatım:

6. Üslup (Biçem) ve İçerik (Konu) Cümleleri

7. Örtülü Anlam

Cümlede Anlam Soru Tipleri ve Tüyoloar

Diğer Konular

TYT Türkçe Sözcük Türleri Konu Anlatımı ve Konu Testi

TYT Türkçe Sözcükte Yapı Konu Anlatımı ve Konu Testi

TYT Türkçe Ses Bilgisi Konu Anlatımı ve Konu Testi

TYT Türkçe Yazım Kuralları Konu Anlatımı ve Konu Testi

TYT Türkçe Cümlenin Öğeleri Konu Anlatımı ve Konu Testi

TYT Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı ve Konu Testi

TYT Türkçe Paragraf – 3: Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları Konu Anlatımı

TYT Türkçe Anlatım Bozuklukları Konu Anlatımı ve Konu Testi

TYT Türkçe Paragrafta Anlam Konu Anlatımı ve Similasyon Konu Testi

TYT Türkçe Paragrafta Yapı Konu Anlatımı ve Konu Testleri

TDE, Yazım Yanlışları Sorularını yapabilmek için: Yazım (İmla) Kuralı Nedir?

Türk Dili ve Edebiyatı Şiir Konusu: Şiirin temel yapı unsurları (mısra, bent, nazım birimi, nazım şekli), ahenk unsurları (ölçü, kafiye, redif) ve şiir türleri (lirik, epik, didaktik, satirik, pastoral) ve söz sanatları

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın