TYT Türkçe Paragrafta Yapı Konu Anlatımı ve Konu Testleri

Anasayfa ›› Türk Dili ve Edebiyatı ›› TYT Türkçe Paragrafta Yapı Konu Anlatımı ve Konu Testleri

11 views

TYT Türkçe Paragrafta Yapı Konu Anlatımı ve Konu Testleri

TYT Türkçe Paragrafta Yapı Similasyon Konu Testi -1 (%100 Özgün İçerik)

TYT Türkçe Paragraf: Paragrafın Yapısı Testi - 1

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

TYT Türkçe Paragraf: Paragrafın Yapısı Testi - 1 (Akışı Bozan Cümle, Paragrafı İkiye Bölme, Boşluk Doldurma, Sıralama, Diyalog)

Başla

Tebrikler - TYT Türkçe Paragraf: Paragrafın Yapısı Testi - 1 adlı sınavı başarıyla tamamladınız.Sizin aldığınız skor %%SCORE%% en yüksek skor %%TOTAL%%.Hakkınızdaki düşüncemiz %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

(I) Roman yazmak, yazarın masa başında aylarını hatta yıllarını geçirdiği uzun ve çileli bir yolculuktur. (II) Bu süreçte yazar dış dünyadan tamamen kopar, kendi zihninde yarattığı evrenin kurallarına ve kahramanlarına teslim olur. (III) Kimi zaman bir karakterin tek bir sözü üzerinde günlerce düşünür, hikâyenin inandırıcılığını ilmek ilmek dokur. (IV) Son yıllarda yayımlanan polisiye romanlar, okurların edebiyata olan ilgisini yeniden canlandırmayı başardı. (V) Özellikle karmaşık cinayet kurgularına sahip bu eserler, okuru adeta bir dedektif gibi düşünmeye ve ipuçlarını birleştirmeye zorluyor. (VI) Polisiye yazarının bu türde başarılı olabilmesi için okurun zekâsına saygı duyması ve mantık hatalarından uzak durması şarttır.

Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

A	II
B	III
C	IV
D	V
E	VI

1 numaralı soru için açıklama

Paragrafı ikiye bölme sorularında, aynı konunun farklı bir yönüne veya yepyeni bir konuya geçilen ilk cümleyi ararız. I, II ve III. cümlelerde "roman yazma süreci ve yazarın psikolojisi" anlatılmaktadır. Ancak IV. cümleden itibaren yepyeni bir alt başlığa, yani "polisiye romanların okur üzerindeki etkisine ve popülerliğine" geçiş yapılmıştır. Bu yüzden ikinci paragraf IV. cümleyle başlamalıdır.

Soru 2

(I) Osmanlı mimarisinde camiler sadece ibadet edilen mekânlar değil, aynı zamanda sosyal hayatın kalbinin attığı merkezlerdir. (II) Cami etrafında şekillenen medrese, imaret, şifahane ve aşevi gibi yapılarla devasa bir külliye oluşturulur. (III) Günümüzde bu tarihî yapıların birçoğu yerel yönetimler tarafından restore edilerek turizme kazandırılmaktadır. (IV) İnşa edilen bu yapılar bütününün her bir parçası, halkın eğitim, sağlık ve beslenme gibi temel ihtiyaçlarını ücretsiz karşılamak üzere tasarlanmıştır. (V) Böylece cami avlusu, zenginiyle fakiriyle tüm halkın bir araya geldiği, toplumsal dayanışmanın yaşandığı kusursuz bir buluşma noktası hâline gelmiştir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

A	I
B	II
C	III
D	IV
E	V

2 numaralı soru için açıklama

Akışı bozan cümleyi bulurken zincirin arasına karışmış yabancı halkayı ararız. Metnin geneli (I, II, IV ve V. cümleler) "Osmanlı mimarisinde cami ve külliyelerin toplumsal işlevleri, halkın ihtiyaçlarını nasıl karşıladığı" üzerinedir. Ancak III. cümle, geçmişteki işlevden aniden kopup "günümüzdeki restorasyon ve turizm" konusuna atlamış, paragrafın anlamsal bütünlüğünü bozmuştur. (Dikkat: II. cümledeki 'külliye'nin detayları IV. cümlede 'bu yapılar bütününün' sözüyle devam etmektedir.)

Soru 3

----. Hiçbir yazar boşluğa doğmaz; kendinden önceki ustaların açtığı yoldan ilerler ve kendi sesini o birikimin üzerinde yankılandırır. Dostoyevski, bir zamanlar Rus edebiyatı için "Hepimiz Gogol'un Palto'sundan çıktık." derken tam da bunu kastediyordu. Kafka, Dostoyevski'nin varoluşsal krizlerini devralıp onu bir böceğin kabuğuna sığdırdı. Oğuz Atay ise Don Kişot'un ironisini, yeraltında yaşayanların çıkmazlarıyla harmanladı.

Bu parçanın başına düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A	Başarılı bir yazar olmanın yolu, geçmişteki eserleri taklit etmekten geçer.
B	Edebiyatta her yapıt, kendinden önce yazılmış metinlerin mirası üzerinde yükselir.
C	Özgünlük, bir yazarın daha önce hiç işlenmemiş konuları bulmasıyla mümkündür.
D	Roman kahramanları, yazarlarının iç dünyasındaki psikolojik çatışmaların birer yansımasıdır.
E	Farklı milletlere ait edebiyat eserleri, insanlığın ortak acılarını dile getirmede birleşir.

3 numaralı soru için açıklama

"Hiçbir yazar boşluğa doğmaz, kendinden önceki ustaların açtığı yoldan ilerler." ifadesi, sonraki cümlelerde verilen Gogol-Dostoyevski-Kafka örnekleriyle desteklenmiştir. Demek ki asıl yargı, sanatın birikimli ilerlediği ve geçmişten beslendiğidir. Bu bağlama en uygun giriş cümlesi B seçeneğidir. (A şıkkı "taklit etmek" dediği için yanlıştır, sanatçılar taklit etmez, beslenir.)

Soru 4

İnsan beyni, karar alırken genellikle duygu ve mantık adı verilen iki zıt kutup arasında gidip gelir. Mantık bize uzun vadeli çıkarlarımızı ve güvenliğimizi işaret ederken, duygularımız anlık hazların ve coşkuların peşinden koşmamızı fısıldar. Hayatınızla ilgili kritik bir karar vereceğinizi düşünün: Mantığınız size en güvenli, risksiz yolu seçmenizi söylerken içinizdeki o dizginlenemez duygu sizi bilinmezliğe ve maceraya çağırır. İşte bu iki güçlü kuvvetin çarpışmasında insanın yapması gereken şey, ----.

Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A	duygularını tamamen bastırarak yalnızca akılcı doğruların izinden gitmektir.
B	geçmişteki tecrübelerinden yola çıkarak çevresindekilerin fikirlerine danışmaktır.
C	ne duygularını tamamen yok saymak ne de mantığını devre dışı bırakıp tehlikeye atılmaktır.
D	hayatın getirdiği tesadüflere güvenip olayları doğal akışına bırakmayı öğrenmektir.
E	anlık kararlar alarak mantığın yarattığı o boğucu baskıdan kurtulmaktır.

4 numaralı soru için açıklama

Yazar, mantığın ve duygunun iki aşırı uç olduğunu belirttikten sonra "insanın yapması gereken şey" diyerek bir tavsiyede bulunuyor. Paragrafın ana felsefesi "denge" üzerine kuruludur. Mantığı tamamen seçmek veya duyguyu tamamen seçmek yerine, ikisi arasında bir denge kurmayı öğütleyen C seçeneği, cümlenin en doğru tamamlayıcısıdır.

Soru 5

I. Dış müdahalelerle kozası yırtılan tırtılın kanatları asla uçabilecek kadar güçlenemez. II. Her kelebeğin büyüleyici hikâyesi, aslında karanlık, dar ve sıkıntılı bir kozanın içinde başlar. III. İşte insan hayatındaki engeller ve zorluklar da tıpkı bu koza gibidir; bizi sıkar, yorar ama en nihayetinde güçlendirir. IV. Tırtıl, bu kozanın içinde dış dünyadan tamamen soyutlanmış bir hâlde zorlu değişim sürecini bekler. V. Bu sürece sabreden ve kozasını kendi kas çabasıyla yırtan tırtıl, ancak o zaman rengârenk kanatlı bir kelebeğe dönüşür.

Yukarıdaki cümleler anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan üçüncü olur?

A	I
B	II
C	III
D	IV
E	V

5 numaralı soru için açıklama

X-RAY cihazımızla ilk cümleyi (giriş cümlesini) bulalım: II numaralı cümle, içinde bağlaç veya işaret zamiri barındırmayan, konuyu başlatan genel yargıdır (II). Kelebeğin kozada başlamasından sonra, tırtılın o kozadaki durumu anlatılmalıdır (IV). Daha sonra tırtılın bu süreçteki kendi çabası (V) ve dışarıdan yapılan bir müdahalenin zararı (I) verilmelidir. En sonunda ise yazar bu durumu insan hayatına benzeterek "İşte..." diye bitirmelidir (III). Sıralama: II - IV - V - I - III şeklinde olmalıdır. Baştan üçüncü cümle V numaralı cümledir.

Soru 6

ÖSYM 2021/2023 Formu)Gazeteci: (I) ----Yazar: — Hiçbir zaman belirli bir okur kitlesini hedefleyerek masaya oturmam. Çünkü bu, yazarın kendi iç sesini susturup başkalarının beklentilerine göre, adeta terzi işi bir metin üretmesi anlamına gelir. Ben sadece anlatmak zorunda hissettiğim bir derdim olduğu için yazarım.Gazeteci: (II) ----Yazar: — Kesinlikle evet! İlk romanımı yazarken sadece gözlemlerimden yola çıkmıştım ama son kitabımda aylarca kütüphanelerde tarihî belgeleri inceledim, eski gazeteleri karıştırdım. Gördüm ki kurgu, ancak sağlam bir altyapıyla desteklendiğinde okuru o dünyanın inandırıcılığına çekebiliyor.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

A	(I) Romanlarınızı yazarken toplumsal sorunlara değinmek gibi bir amacınız var mı? /n(II) Tarihî roman yazmanın diğer türlere göre daha zor olduğunu düşünüyor musunuz?
B	(I) Eserlerinizi kurgularken okurun beklentileri veya beğenileri sizi yönlendirir mi? /n(II) Bir yazarın eserini oluştururken derinlemesine araştırma yapması kurguyu güçlendirir mi?
C	(I) Kitaplarınızın belirli bir yaş grubuna hitap ettiği eleştirilerine katılıyor musunuz? /n(II) Yeni romanınızın konusunu belirlerken kendi hayatınızdan ne kadar ilham aldınız?
D	(I) Yazar olma serüveninizde sizi en çok motive eden şey neydi? /n(II) Okurlarınızın, kahramanlarınızla empati kurmasını sağlamak için hangi teknikleri kullanıyorsunuz?
E	(I) Romanlarınızda her zaman anlaşılır ve sade bir dil kullanmanızın özel bir nedeni var mı? /n(II) Edebiyat dünyasına yeni adım atacak olan genç yazarlara araştırmaları konusunda ne tavsiye edersiniz?

6 numaralı soru için açıklama

I. Cevapta yazar "belirli bir okur kitlesini hedeflemediğini, başkalarının beklentilerine göre metin üretmediğini" söylüyor. Bu doğrudan "Okurun beklentileri sizi yönlendirir mi?" sorusunun yanıtıdır. II. Cevapta ise yazar "aylarca kütüphanelerde belgeleri incelediğinden ve bunun kurguyu inandırıcı kıldığından" bahsediyor. Bu da "Derinlemesine araştırma yapmak kurguyu güçlendirir mi?" sorusunun yanıtıdır.

Soru 7

(I) Elektrikli araçların taşıt tarihindeki yeri, sanıldığı gibi günümüze ait bir gelişme değildir. (II) Daha 19. yüzyılın sonlarında ilk elektrikli otomobiller üretilmiş ve yollara çıkmıştı bile. (III) Ancak o dönemde batarya teknolojisinin son derece yetersiz olması, bu araçların süratini ve menzilini ciddi şekilde kısıtlıyordu. (IV) O yıllarda seri üretime geçen ve dünya pazarlarını hızla ele geçiren fosil yakıtlı taşıtlar, elektrikli otomobillerin uzunca bir süre unutulmasına yol açtı. (V) Günümüzde ise çevre bilincinin uyanması ve yüksek kapasiteli bataryaların geliştirilmesiyle bu doğa dostu araçlar yeniden zirveye tırmandı.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra, "İçten yanmalı motorlara sahip, petrolle çalışan araçların piyasaya çıkması bu gidişatı tamamen değiştirdi." cümlesi getirilmelidir?

A	I
B	II
C	III
D	IV
E	V

7 numaralı soru için açıklama

Verilen cümlede "içten yanmalı motorlara sahip, petrolle çalışan araçların çıkmasından" bahsediliyor. Parçayı okuduğumuzda, III. cümlede elektrikli araçların batarya sorunu yüzünden kısıtlı kaldığı söyleniyor. Bu zayıflığın üzerine petrolle çalışan araçların çıkması (verilen cümle) gelmeli ve hemen ardından da IV. cümledeki "O yıllarda seri üretime geçen fosil yakıtlı taşıtlar..." ifadesiyle konu birbirine bağlanmalıdır. Dolayısıyla verilen cümle III. cümleden SONRA getirilmelidir.

Soru 8

(I) Fotoğrafçılık, geçen zamanı ve kaybolan anları yakalamanın en estetik yollarından biridir. (II) İyi bir fotoğrafçı, ışığı ve gölgeyi tıpkı yetenekli bir ressamın fırçasını kullandığı gibi büyük bir ustalıkla kullanır. (III) Son dönemlerde piyasaya sürülen akıllı telefonların kameraları, profesyonel makineleri aratmayan donanımlara sahiptir. (IV) Çektiği karenin ruhunu izleyiciye geçirebilmek için, bazen saatlerce doğru açıyı ve doğru ışığı sabırla bekler. (V) Nihayet deklanşöre bastığı o milisaniye ise teknik bilginin, tecrübenin ve sanatsal sezginin birleştiği eşsiz andır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

A	I
B	II
C	III
D	IV
E	V

8 numaralı soru için açıklama

Paragrafın ana iskeleti "iyi bir fotoğrafçının sanatsal süreci, sabrı ve tekniği" üzerinedir (I, II, IV ve V. cümleler). Dikkat ederseniz II. cümlenin sonundaki "kullanır" eylemi ile IV. cümlenin başındaki "bekler" eyleminin öznesi aynıdır (iyi bir fotoğrafçı). Ancak araya giren III. cümle, fotoğrafçının sanatından tamamen bağımsız bir şekilde "akıllı telefon kameralarının donanımından" bahsetmiş ve anlamsal bütünlüğü bozmuştur.

Soru 9

Bir yazarın üslubu, onun edebiyat dünyasındaki parmak izi gibidir; iyi bir okur daha ilk sayfadan o metnin kime ait olduğunu anlar. ----. Çünkü ne anlatırsanız anlatın, onu nasıl anlattığınız sizin sanatsal kimliğinizdir. Yaşar Kemal'in o kıvrımlı, upuzun destansı cümlelerini veya Sait Faik'in sıradan bir balıkçıyı anlatırken hissettirdiği o derin insan sevgisini başka bir yazarın kopyalaması imkânsızdır.

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A	Yazarların hayatlarındaki trajediler ister istemez eserlerine yansır.
B	Konular birbirine benzese de yazarın kelimeleri seçişi ve cümleleri kuruş biçimi onu diğerlerinden ayırır.
C	Edebiyatta başarılı olmak için yazarın mutlaka toplumun sorunlarına ayna tutması gerekir.
D	Her yazarın amacı, okuyucunun kendi eserinde kendinden bir parça bulmasını sağlamaktır.
E	Klasikleşmiş eserlerin tamamı, evrensel konuları sade bir dille işleyen metinlerdir.

9 numaralı soru için açıklama

Boşluktan önceki cümlede yazarın üslubunun parmak izi gibi eşsiz olduğundan; boşluktan sonraki cümlede ise "ne anlattığınız (konu) değil, onu nasıl anlattığınız (üslup) önemlidir" fikrinden bahsedilmektedir. Yaşar Kemal ve Sait Faik örnekleri de bu farklılığı destekler. Bu bağlama en uygun ifade, "Konular benzese de kelime seçimi/cümle kuruş biçimi (üslup) onu diğerlerinden ayırır" yargısını taşıyan B seçeneğidir.

Soru 10

(I) Dil, bir milletin en güçlü kültürel hafızasıdır ve geçmişle gelecek arasındaki en sağlam köprüdür. (II) Kelimeler, yüzyıllar boyunca o toplumun yaşayışını, inançlarını ve dünya görüşünü bünyesinde taşıyarak günümüze ulaştırır. (III) Bu nedenle bir dili yabancı etkilerle yozlaştırmak, aslında o milletin tarihini ve kimliğini yok etmek demektir. (IV) Son yıllarda iletişim teknolojilerinin hayatımıza girmesiyle birlikte insanların birbirleriyle haberleşme alışkanlıkları da tamamen değişti. (V) Artık duygularımızı ifade etmek için uzun uzun cümleler kurmak yerine, saniyeler içinde gönderilen görsellere ve emojilere başvuruyoruz. (VI) Bu hızlı ve yüzeysel iletişim biçimi, maalesef insani ilişkilerdeki o derinliği ve duygu aktarımını ortadan kaldırıyor.

Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

A	II
B	III
C	IV
D	V
E	VI

10 numaralı soru için açıklama

I, II ve III. cümlelerde "Dilin kültürel hafıza olması ve dilin yozlaşmasının milletin kimliğine vereceği zarar" anlatılmaktadır (Dilin sosyolojik boyutu). IV. cümlede ise konu rotasını tamamen değiştirerek "teknolojinin gelişmesiyle değişen yeni iletişim alışkanlıklarına ve emojilerin kullanımına" geçiş yapmıştır. Metin anlamsal olarak IV. cümleden itibaren kırıldığı için ikinci paragraf buradan başlamalıdır.

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

10 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
Son

Geri dön

TYT Türkçe Paragrafta Yapı Similasyon Konu Testi -2 (%100 Özgün İçerik)

TYT Türkçe Paragraf: Paragrafın Yapısı Testi - 2

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

TYT Türkçe Paragraf: Paragrafın Yapısı Testi - 2 (Akışı Bozan Cümle, Paragrafı İkiye Bölme, Boşluk Doldurma, Sıralama, Diyalog)

Başla

Tebrikler - TYT Türkçe Paragraf: Paragrafın Yapısı Testi - 2 adlı sınavı başarıyla tamamladınız.Sizin aldığınız skor %%SCORE%% en yüksek skor %%TOTAL%%.Hakkınızdaki düşüncemiz %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

(I) Modern mimaride binaların tasarımı sadece estetik kaygılarla değil, içinde yaşayacak insanların psikolojik ihtiyaçları da gözetilerek şekilleniyor. (II) Geniş pencereler, doğal ışık kullanımı ve açık renkli duvarlar, bireylerin kapalı alanlarda bile kendini özgür ve huzurlu hissetmesini sağlıyor. (III) Uzmanlar, gün ışığından mahrum kalan ve dar alanlarda çalışan personelin stres seviyelerinin çok daha yüksek olduğunu belirtiyor. (IV) Şehir planlamacılığında ise son yıllarda dikey büyümeden ziyade yatay mimariye doğru bir dönüş eğilimi göze çarpıyor. (V) Yüksek katlı gökdelenlerin yarattığı izolasyon hissinden kaçmak isteyen yerel yönetimler, az katlı ve yeşil alanla iç içe mahalle konseptlerini teşvik ediyor. (VI) Bu yeni şehirleşme anlayışı, eski sıcak komşuluk ilişkilerini de yeniden canlandırmayı hedefliyor.

Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

A	II
B	III
C	IV
D	V
E	VI

1 numaralı soru için açıklama

Paragrafı ikiye bölme sorularında yepyeni bir konu değil, "aynı konunun farklı bir yönüne geçiş" aranır. İlk üç cümlede "binaların iç tasarımının insan psikolojisine etkisi" anlatılırken, IV. cümleden itibaren dışarıya, yani "şehir planlamacılığındaki dikey/yatay mimari" tercihine geçilmiştir. IV. cümle kendinden öncekilere hiçbir bağlaçla bağlı olmayan bağımsız bir giriş cümlesidir.

Soru 2

(I) Bilim kurgu edebiyatı, teknolojinin gelecekte insanlığı nasıl dönüştüreceğine dair tarih boyunca sayısız senaryo üretmiştir. (II) Erken dönem eserlerde robotlar genellikle kontrolden çıkan ve yaratıcısına isyan eden metalik canavarlar olarak resmedilir. (III) Günümüzde tıp alanında kullanılan yapay zekâ uygulamaları, hastalıklara erken teşhis koymada hekimlere büyük kolaylık sağlıyor. (IV) Ancak zamanla yazarlar, bu yapay karakterleri sadece birer mekanik tehdit değil, kendi varoluşlarını sorgulayan trajik figürler olarak kurgulamaya başladılar. (V) Hatta bazı modern romanlarda, insanın duygusal karmaşasını çözmeye çalışan, empati yeteneği yüksek androidlerle bile karşılaşıyoruz.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

A	I
B	II
C	III
D	IV
E	V

2 numaralı soru için açıklama

Paragrafın ana iskeleti "bilim kurgu edebiyatında robotların/yapay zekânın nasıl kurgulandığının zaman içindeki değişimi" üzerinedir. II. cümlede "metalik canavarlar" denmiş, IV. cümlede ise "Ancak zamanla yazarlar... trajik figürler olarak kurguladı" denerek edebi serüven devam etmiştir. Araya giren III. cümle ise edebiyattan tamamen kopup "günümüz tıbbındaki yapay zekâ" kullanımından bahsederek akışı bozmuştur.

Soru 3

----. Orta Çağ'da simyacılar, değersiz metalleri altına çevirmeyi saplantı hâline getirmişlerdi. Yüzyıllar boyunca loş laboratuvarlarda kaynattıkları tuhaf karışımlarla aslında imkânsızın peşinden koştular. Fakat bu umutsuz arayış, modern kimyanın temellerini atacak olan damıtma, mayalama ve süzme gibi birçok hayati yöntemin keşfedilmesini sağladı. Kısacası, içi boş bir hayalin peşinde koşarken yanlışlıkla bilimin en somut gerçekliklerine kapı araladılar.

Bu parçanın başına düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A	Bilimsel gelişmeler çoğu zaman planlı, uzun ve sistematik çalışmaların bir sonucudur.
B	Tarih boyunca bilimin ilerlemesi, bazen tamamen akıl dışı hedeflerin peşinden koşulmasıyla gerçekleşmiştir.
C	Simya, modern bilimin kurallarını reddettiği için günümüzde bir bilim dalı olarak kabul görmemektedir.
D	İnsanlık, her dönemde zenginliğe ulaşmak için doğanın koyduğu sınırları zorlamıştır.
E	Geçmişin hatalı varsayımları, günümüz bilim insanlarının yeni teoriler üretme şevkini kırmıştır.

3 numaralı soru için açıklama

Boşluktan sonraki bölümde simyacıların "altın bulmak gibi imkânsız/akıl dışı" bir hedefin peşinden koşarken, modern kimyanın temel kurallarını "yanlışlıkla" buldukları anlatılmaktadır. Bu durumu en iyi özetleyen ve paragrafın çatısını kuran ana fikir, B seçeneğindeki "bilimin ilerlemesinin bazen akıl dışı hedeflerle gerçekleştiği" yargısıdır.

Soru 4

I. Bu inanılmaz hücresel dirençleri sayesinde tardigratlar, volkanik kraterlerden okyanusların en derin çukurlarına kadar her yerde yaşayabilirler. II. Halk arasında "su ayısı" olarak da bilinen tardigratlar, mikroskobik boyutlarına rağmen gezegenimizin en dayanıklı canlı türüdür. III. Bilim insanları, bu derin uyku hâlini "kriptobiyoz" olarak adlandırır ve canlının metabolizmasının neredeyse sıfıra inmesini ifade eder. IV. Öyle ki bu olağanüstü duruma geçen bir su ayısı, uzay boşluğundaki dondurucu soğukta ve yoğun radyasyon altında bile yıllarca hayatta kalmayı başarabilir. V. Karşılaştıkları ortam koşulları yaşanılamaz hâle geldiğinde, vücutlarındaki suyun neredeyse tamamını atarak kendilerini bir tür savunma uykusuna alırlar.

Yukarıdaki cümleler anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan üçüncü olur?

A	I
B	II
C	III
D	IV
E	V

4 numaralı soru için açıklama

Paragraf, su ayısının genel tanımını yapan bağımsız cümleyle (II) başlar.
Bu canlıların dayanıklılığının nasıl işlediğini anlatan (V) cümlesiyle devam eder (savunma uykusu).
Bu uykunun bilimsel adını ve tanımını veren (III) cümlesi gelir ("bu derin uyku hâli" vurgusuna dikkat).
Bu durumun ("bu duruma geçen") en uç örneğini veren (IV) cümlesi sıralanır (uzay boşluğu).
Tüm bu anlatılanları sonuca bağlayan (I) cümlesiyle biter ("Bu inanılmaz hücresel dirençleri sayesinde..."). Sıralama: II - V - III - IV - I şeklindedir. Baştan üçüncü cümle III numaralı cümledir.

Soru 5

Gazeteci: (I) ----

Yazar: — Kesinlikle hayır. Eğer bir romancı sadece okurunun duymak istediklerini kaleme alırsa, o metin edebiyat olmaktan çıkar ve sipariş üzerine yazılmış bir reklama dönüşür. Ben, okuru rahatsız etmeyi, onun konfor alanını sarsmayı ve yüzleşmekten kaçtığı gerçekleri masaya dökmeyi tercih ederim.

Gazeteci: (II) ----

Yazar: — Bu durum tamamen anlatacağım hikâyenin doğasıyla ilgilidir. Bazen bir karakterin iç sıkıntısını uzun, dolambaçlı ve betimlemelerle dolu bir dille anlatmam gerekir. Bazen de anın çarpıcılığını hissettirmek için kısa, kesik ve nefes nefese cümleler kurarım. Yani üslubum, konunun üzerine giydirdiğim bir elbisedir.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

A	(I) Romanlarınızı kurgularken okur kitlenizin beklentilerini ve beğenilerini göz önünde bulundurur musunuz? /n(II) Eserlerinizde değişkenlik gösteren dil ve anlatım biçiminizi belirleyen temel etken nedir?
B	(I) Edebiyatın toplumsal sorunlara çözüm bulmak gibi bir misyonu olduğuna inanıyor musunuz? /n(II) Kahramanlarınızın psikolojik derinliğini yansıtırken hangi edebi akımlardan besleniyorsunuz?
C	(I) Çok satan kitaplar listesine girmek, bir yazar için edebi bir taviz midir? /n(II) Romanlarınızın bazı bölümlerinde gereğinden fazla detaya yer verdiğiniz eleştirisine katılır mısınız?
D	(I) Okuyucuların günümüz edebiyatına olan ilgisizliğini neye bağlıyorsunuz? /n(II) Hikâyelerinizi yazarken kendi kişisel hayatınızdan ve deneyimlerinizden ilham alıyor musunuz?
E	(I) Yeni nesil yazarların ticari kaygılarla hareket etmesini nasıl değerlendiriyorsunuz? /n(II) Eserlerinizin sinemaya veya tiyatroya uyarlanması fikri kurgunuzu etkiliyor mu?

5 numaralı soru için açıklama

Yazarın birinci cevabı "Okurun duymak istediklerini yazarsam edebiyat olmaz" şeklindedir. Bu, A seçeneğindeki "Okur kitlenizin beklentilerini göz önünde bulundurur musunuz?" sorusunun tam karşılığıdır. İkinci cevapta ise yazar "uzun cümleler" ve "kısa kesik cümleler" kullanmasını "hikâyenin doğasına (konusuna)" bağlamaktadır. Bu da yine A seçeneğindeki "dil ve anlatım biçiminizi belirleyen temel etken nedir?" sorusunun eksiksiz bir yanıtıdır.

Soru 6

(I) Gök bilimciler, evrenin sırlarını çözmek için uzun yıllardır yeryüzüne inşa edilen devasa teleskopları kullanıyorlar. (II) Dağların zirvelerine kurulan bu gözlem evleri, şehrin ışık kirliliğinden uzak oldukları için bilim dünyasına muazzam veriler sağlıyor. (III) Uzaya fırlatılan Hubble ve James Webb gibi teleskoplar, işte bu görünmez perdenin ötesine geçerek evrenin en net fotoğraflarını çekmeyi başardı. (IV) Bu sayede milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki galaksilerin oluşum süreçleri, adeta bir zaman makinesinden bakıyormuşçasına gözler önüne serildi. (V) Bilim insanları artık sadece ötegezegenleri değil, o gezegenlerin atmosferlerindeki kimyasal gazları bile santim santim analiz edebiliyor.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra, "Ancak Dünya atmosferinin kalın katmanları ve anlık hava olayları, yıldızlardan gelen ışığın kırılmasına ve yeryüzündeki görüntünün her şeye rağmen bulanıklaşmasına yol açıyor." cümlesi getirilmelidir?

A	I
B	II
C	III
D	IV
E	V

6 numaralı soru için açıklama

Verilen cümlede "Ancak Dünya atmosferinin kalın katmanları..." denilerek yeryüzündeki teleskopların yaşadığı bir "dezavantajdan" bahsediliyor. Parçayı okuduğumuzda, II. cümlenin sonuna kadar yeryüzü teleskoplarının başarısı anlatılmış, III. cümlede ise birdenbire uzay teleskoplarına geçilerek "işte bu görünmez perdenin ötesine geçerek" denmiştir. Buradaki "perde", atmosferin ta kendisidir. Bu yüzden dezavantajı anlatan verilen cümle, II. cümleden sonra gelmelidir.

Soru 7

(I) Sanayi Devrimi'nden itibaren kentleşme oranının hızla artması, doğadan kopuk ve beton bloklar arasına sıkışmış yeni bir insan profili yarattı. (II) Şehir hayatının getirdiği bu yapay hız ve yoğun stres, bireylerde kronik yorgunluğa ve ruhsal çöküntülere zemin hazırladı. (III) Toprakla temasın kesilmesi, insanın hem bedensel sağlığını hem de içsel huzur dengesini kökünden sarsıyor. (IV) Ev bitkisi yetiştiriciliği, son birkaç yılda özellikle gençler arasında büyük bir tutkuya dönüşmüş durumda. (V) Çeşit çeşit sukulentler, salon palmiyeleri ve orkideler, artık modern evlerin sadece dekoratif birer nesnesi değil, âdeta evin canlı birer sakini sayılıyor. (VI) Bitki bakımı üzerine açılan atölyeler ve dijital platformlardaki bitki takası grupları da bu hobinin sosyal bir boyut kazandığını kanıtlıyor.

Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

A	II
B	III
C	IV
D	V
E	VI

7 numaralı soru için açıklama

Paragrafın I, II ve III. cümlelerinde "kentleşmenin insan psikolojisi ve sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri" genel bir çerçeveden anlatılmaktadır. Ancak IV. cümleden itibaren yazar, odak noktasını daraltarak somut bir güncel duruma, "ev bitkisi yetiştiriciliğine ve bunun popülerliğine" geçiş yapmıştır. Yeni bir giriş cümlesi niteliği taşıyan IV. cümle, ikinci paragrafın başıdır.

Soru 8

(I) Etkili bir dil öğrenimi, sadece yeni kelimeler ezberlemek veya katı dil bilgisi kurallarını öğrenmek değildir; aynı zamanda o dilin konuşulduğu kültürü de içselleştirmektir. (II) Bir kelimenin sözlük anlamını kusursuz bilseniz bile, o toplumun deyimlerini ve günlük yaşantısını anlamadan o dilde doğal bir iletişim kuramazsınız. (III) Liselerdeki yabancı dil sınavlarında dil bilgisi yapısını ölçen çoktan seçmeli soruların sayısında her geçen yıl artış yaşanıyor. (IV) Örneğin İngilizcedeki "it's raining cats and dogs" (kedi köpek yağıyor) deyimini kelime kelime kendi dilinize çevirmek, sizi doğru bir anlama değil sadece komik bir duruma düşürür. (V) Bu yüzden dil bilimciler, öğrencilere bol bol o kültüre ait filmler izlemeyi ve yerel halkın mecaz kullanımlarını dinlemeyi tavsiye eder.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

A	I
B	II
C	III
D	IV
E	V

8 numaralı soru için açıklama

Paragrafın ana konusu "dil öğreniminde kelime ezberlemenin ötesine geçip o kültürün deyimlerini ve yaşayışını kavramanın önemi"dir. Yazar II. cümlede kültürel deyimlerden bahsetmiş, IV. cümlede buna İngilizceden somut bir örnek vermiştir (İki cümle birbiriyle kenetlidir). Araya giren III. cümle ise "liselerdeki sınav sisteminden" bahsederek metnin kültürel ve anlamsal akışını bıçak gibi kesmiştir.

Soru 9

Zihnimiz, etrafımızdaki devasa bilgi akışını algılarken her detayı tek tek işlemek yerine enerjiden tasarruf yapmayı tercih eder. Karşılaştığımız olayları ve yeni tanıştığımız insanları, geçmiş tecrübelerimizden oluşturduğumuz "şablonlara" göre hızlıca kategorize ederiz. Bu durum, anında karar vermemiz veya kaçmamız gereken acil anlarda hayat kurtarıcı bir refleks sağlar. Ancak madalyonun diğer yüzünde sinsi bir tehlike vardır. Sürekli şablonlarla ve etiketlerle düşünmek, karşımızdaki kişinin veya durumun kendine has, biricik özelliklerini görmemizi engeller. Kısacası beynimizin bu kestirme yolu, ----.

Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A	çevremizdeki olaylara karşı sürekli şüpheci ve güvensiz bir tavır takınmamızı sağlar.
B	hayatın getirdiği karmaşık sorunların çözümünde yaratıcı düşünmemize olanak tanır.
C	pratik düşünmemizi ve hızlı tepki vermemizi sağlarken, bizi ön yargıların tuzağına düşürebilir.
D	bireyin geçmişte yaşadığı travmatik olayları yok saymasına yardımcı olan bir kalkan görevi görür.
E	modern toplumun belirlediği iletişim kurallarına ve kalıplarına uyum sağlamamızı hızlandırır.

9 numaralı soru için açıklama

Paragrafın gelişme bölümünde "şablonlarla düşünmenin" bize bir taraftan hız kazandırdığı (hayat kurtarıcı refleks), diğer taraftan ise detayları görmemizi engellediği (etiketleme/sinsi tehlike) ikilemi verilmiştir. Metnin sonuç (kısacası) cümlesi, bu iki zıt durumu özetlemelidir. C seçeneği, "hızlı tepki sağlama" faydası ile "ön yargı (etiketleme) tuzağı" zararını aynı potada mükemmel şekilde eritmiştir.

Soru 10

I. Bu çaba sonucunda ortaya çıkan eser, doğanın aynadaki soluk bir yansıması değil, sanatçının ruhundan süzülen yeni ve eşsiz bir gerçekliktir. II. Çünkü sanatçı, karşısında duran manzarayı olduğu gibi, ruhsuzca kopyalayan mekanik bir fotoğraf makinesi değildir. III. Sanatın temel amacının "doğayı birebir taklit etmek" olduğu düşüncesi, yüzyıllar boyunca estetik felsefesinin en çok tartışılan konularından biri olmuştur. IV. Aksine o, doğadan aldığı ham malzemeyi kendi iç dünyasında yoğurarak ona yepyeni bir form ve anlam yüklemeye çalışır. V. Modern sanat anlayışı ise bu "birebir kopyalama" fikrini elinin tersiyle iterek, sanatın tamamen öznel bir yaratım süreci olduğunu savunur.

Yukarıdaki cümleler anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak biçimde sıralandığında, hangisi baştan ikinci olur?

A	I
B	II
C	III
D	IV
E	V

10 numaralı soru için açıklama

Paragrafın giriş cümlesi, geçmişteki bir tartışmayı ortaya koyan (III) numaralı cümledir. Bu eski fikre karşı "Modern sanatın itirazı"nı veren (V) numaralı cümle peşinden gelir. Modern sanatın bunu neden reddettiği "Çünkü..." bağlacıyla başlayan (II) numaralı cümleyle açıklanır. Mekanik kopyalamaya karşı sanatçının asıl ne yaptığı "Aksine o..." diyerek (IV) numaralı cümlede verilir. Sonuç olarak ortaya ne çıktığı ise (I) numaralı cümleyle bağlanır. Sıralama: III - V - II - IV - I şeklindedir. Baştan ikinci olan cümle V numaralı cümledir.

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

10 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
Son

Geri dön

Paragrafta Anlam ile yazarın asıl derdini okumayı başardık; şimdi sıra işin mühendislik kısmına, yani metnin iskeletini ve mimarisini çözmeye geldi. Sınav analizlerine baktığımızda, TYT Türkçe testinde paragrafın yapısı konusundan her yıl ortalama 4 ila 6 soru geldiğini görüyoruz. ÖSYM bu bölümde sizin okuma hızınızı değil; cümleler arasındaki mantıksal bağı, bağlaçların takibini ve metnin akışını kavrama (bağlam çözümlemesi) becerinizi ölçer. İşte “X-RAY” cihazımızla odaklanmamız gereken temel yapı konuları ve altın taktikleri:

1. Paragrafı İkiye Bölme (İkinci Paragraf Nereden Başlar?)

Bir yazar, metninde sürekli aynı şeyden bahsedemez; konunun farklı bir boyutuna geçtiğinde yeni bir paragrafa başlamak zorundadır.

X-RAY Taktiği: Bu tarz sorularda yepyeni ve bağımsız bir konu aranmamalıdır; genellikle aynı konunun farklı bir yönü ile başlayan cümle aranmalıdır.
Altın Kural: İkiye böleceğiniz yerdeki, yani ikinci paragrafın ilk cümlesi mutlaka bir “giriş cümlesi” özelliklerine uygun olmalıdır. Başlangıç cümleleri hiçbir zaman “fakat, ama, demek ki, öyleyse, kısacası, bu yüzden” gibi bir bağlaçla ya da anlam ilgisiyle kendinden önceki cümlelere bağlanamaz.

2. Cümle Sıralama (Baştan Üçüncü Cümle Hangisidir?)

Numaralanmış karışık cümlelerden anlamlı bir paragraf oluşturmanız istenir.

X-RAY Taktiği: Sıralama soruları sorulduğunda, işe ortadan değil; ilk ve son cümleyi tespit etmekle başlamalısınız; bu durum soruyu çözmeyi çok kolaylaştırır. İlk cümleyi (içinde bağlayıcı öge bulunmayan en genel yargıyı) bulduktan sonra, kelime tekrarlarını ve anlam zincirlerini bir yapboz gibi birleştirerek ilerlemelisiniz.

3. Boşluk Doldurma ve Cümle Yerleştirme

Metnin başına, ortasına veya sonuna bir cümle yerleştirmeniz istenir.

X-RAY Taktiği: Boş bırakılan yere getirilecek cümle için, boşluğun öncesinin ve sonrasının uyum içinde olması gerekir. Araya girecek cümle, hem kendinden önceki yargının devamı hem de kendinden sonraki yargının hazırlayıcısı olmalıdır.
Altın Kural: Yalnızca sağındaki ve solundaki cümleyle değil, bununla beraber paragrafın tamamıyla da uyumlu olması şarttır. Paragrafın ana düşüncesine ters düşen hiçbir cümle boşluğa yerleştirilemez.

4. Düşüncenin Akışını Bozan Cümle (Yabancı Maddeyi Bulma)

Yazarın, konuyu anlatırken aniden araya konuyla veya konunun o anki gidişatıyla ilgisiz bir detay sıkıştırmasıdır.

X-RAY Taktiği: Cümleleri okurken “Burada ne alaka?” dediğiniz yeri aramalısınız. Akışı bozan cümleyi metinden çıkardığınızda, bir önceki cümle ile bir sonraki cümlenin birbirine “neden-sonuç” veya “anlam” olarak kusursuz şekilde bağlandığını göreceksiniz.

Paragrafın yapısını oluşturan bu dört temel başlığın mantığını, doğrudan kaynakların ve ÖSYM’nin bizden beklediği kurallarla şifreledik

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Açık Lise sınavlarına hazırlanmanın en kolay hali: AçıkTercih AÖL Test Çöz!

Mobil Uygulamamızı İNDİRİN! AÖL Yeni Müfredat Çıkmış Sınav Sorularını Çözün!

Etiketler: TYT Türkçe Paragraf - 2: Paragrafta Yapı Konu Anlatımı, TYT Türkçe Paragrafta Yapı - 2 Konu Anlatımı, TYT Türkçe Paragrafta Yapı Konu Anlatımı ve Konu Testleri
Eklenme Tarihi: 27 Nisan 2026

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın

Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.

TYT Türkçe Paragrafta Yapı Konu Anlatımı ve Konu Testleri