TYT Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı ve Konu Testi

Anasayfa ›› Türk Dili ve Edebiyatı ›› TYT Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı ve Konu Testi

yorumsuz

3 views

TYT Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı ve Konu Testi

TYT Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Testi - 1

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

TYT Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Testi - 1

Başla

Tebrikler - TYT Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Testi - 1 adlı sınavı başarıyla tamamladınız.Sizin aldığınız skor %%SCORE%% en yüksek skor %%TOTAL%%.Hakkınızdaki düşüncemiz %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

Kimi zaman bir roman kahramanına ( ) kimi zaman bir şaire özeniriz ( ) Onların yaşadıklarını ( ) hissettiklerini bizzat yaşamak isteriz ( ) Ne var ki hayat ( ) bizim senaryosunu yazmadığımız gerçek bir sahnedir.

Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?

A	(,) (.) (,) (.) (;)
B	(,) (;) (,) (.) (,)
C	(;) (.) (,) (...) (,)
D	(,) (.) (,) (.) (,)
E	(;) (.) (;) (.) (,)

1 numaralı soru için açıklama

"Kimi zaman bir roman kahramanına, (eş görevli) kimi zaman bir şaire özeniriz. (cümle bitti)" "Onların yaşadıklarını, (eş görevli) hissettiklerini bizzat yaşamak isteriz. (cümle bitti)" "Ne var ki hayat, (yükleme uzak düşen özne) bizim senaryosunu yazmadığımız gerçek bir sahnedir." Sırasıyla: ( , ) ( . ) ( , ) ( . ) ( , ) getirilmelidir.

Soru 2

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) yanlış kullanılmıştır?

A	Fırtına koptuğunda, limandaki tüm balıkçı tekneleri beşik gibi sallanıyordu.
B	İhtiyar adam, yıllardır görmediği torununa sımsıkı sarıldı.
C	Akşamları bu sahilde yürümeyi, denizin tuz kokusunu içine çekmeyi çok severdi.
D	Çalışmak, hayatta kalmanın ve kendi ayakları üzerinde durmanın tek yoludur.
E	Elindeki eski püskü valizi yavaşça yere bıraktı, derin bir iç geçirdi.

2 numaralı soru için açıklama

ÖSYM'nin en büyük X-RAY tuzağıdır! "Fırtına koptuğunda" kelimesindeki "-dığında", bir zarf-fiil ekidir. Metin içinde tek başına kullanılan zarf-fiil ekinden sonra kesinlikle virgül konmaz. Eğer "Fırtına koptuğunda, rüzgâr şiddetini artırdığında..." gibi art arda iki zarf-fiil sıralansaydı konulabilirdi.

Soru 3

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (') kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

A	Bu nadide eser, 1932'de kurulan Türk Dil Kurumunun arşivinde özenle saklanıyor.
B	Bakanlar Kurulu'nda alınan yeni kararlar dün akşam kamuoyuyla paylaşıldı.
C	Şairin "Kendi Gök Kubbemiz"ini okurken İstanbul'u yeniden keşfetmiş gibi olursunuz.
D	Karadeniz'in hırçın dalgaları, Trabzonluların karakterine de yansımıştır âdeta.
E	15'inci yüzyılda yaşayan ünlü divan şairlerini tek tek inceledik.

3 numaralı soru için açıklama

Kurum, kuruluş, kurul, iş yeri ve üniversite adlarına getirilen çekim ekleri kesinlikle kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu yüzden "Türk Dil Kurumunun" (A şıkkı) yazımı doğrudur. Ancak B şıkkında "Bakanlar Kurulu'nda" yazılarak hata yapılmıştır; doğrusu "Bakanlar Kurulunda" olmalıdır.

Soru 4

"Kel ölür, sırma saçlı olur; kör ölür, badem gözlü olur."

Aşağıdakilerin hangisinde noktalı virgül (;) bu cümledeki işleviyle kullanılmıştır?

A	Yeni usul şiirimiz; zevksiz, köksüz, acemice görünüyordu.
B	Sözel derslerden Türkçeyi, tarihi; sayısal derslerden matematiği, fiziği çok seviyorum.
C	Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, ağlamak istiyorum.
D	Türkiye, İngiltere, Azerbaycan; Ankara, Londra, Bakü.
E	Ahmet; Murat, Hasan ve Ali'den daha yüksek bir puan alarak birinci oldu.

4 numaralı soru için açıklama

Öncül cümlede noktalı virgül, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri (iki ayrı yüklemi) birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. A ve E seçeneklerinde "özneyi ayırmak", B ve D seçeneklerinde "tür/takım/grupları ayırmak" için kullanılmıştır. C seçeneğinde ise tıpkı öncüldeki gibi "içim sığmıyor" ve "istiyorum" adlı iki sıralı cümleyi (içlerinde virgül barındırdıkları için) ayırmıştır.

Soru 5

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

A	Başarının temelinde iki önemli kural yatar: Çok çalışmak ve asla pes etmemek.
B	Çarşıdan şunları almayı unutma: elma, armut, domates ve biraz da peynir.
C	Dedem her zaman şöyle derdi: İnsan, niyetini bozmadığı sürece yolu hep açıktır.
D	Bu yazarın en sevdiğim yönü şudur diyebilirim: Süslü ve ağır bir dilden her zaman kaçınması.
E	Odanın içi oldukça kalabalıktı: eski bir masa, kırık sandalyeler, tozlu kitaplar...

5 numaralı soru için açıklama

İki noktadan sonra gelen bölüm bağımsız ve tam bir cümle (yargı) ise büyük harfle başlar; cümle değeri taşımayıp sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar. D seçeneğinde iki noktadan sonra "Süslü ve ağır bir dilden her zaman kaçınması" ifadesi bitmemiş bir söz öbeğidir (yüklemi yoktur), bu nedenle "süslü" kelimesi küçük harfle başlamalıydı. (B ve E seçenekleri doğru örneklerdir.)

Soru 6

Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna soru işareti (?) konulması uygun değildir?

A	Bütün bu olanlardan sonra ona nasıl güvenebilirim, bilmiyorum
B	Ankara'dan mı, İzmir'den mi yoksa Bursa'dan mı yola çıkacaksınız
C	Gişedeki memur başını kaldırıp yavaşça sordu: Adınız, soyadınız
D	Sınav sonuçlarının tam olarak ne zaman açıklanacağını kimden öğrenebilirim
E	Yeni aldığın bu romanı okumayı bitirdin mi, bana verir misin

6 numaralı soru için açıklama

Bir cümlede "nasıl, kim, mi" gibi soru kelimeleri bulunması, o cümlenin her zaman soru cümlesi olduğu anlamına gelmez. A seçeneğindeki "bilmiyorum" yüklemi, cümleyi düz/haber cümlesi yapmıştır; sonuna nokta (.) konmalıdır. (Not: E seçeneğinde sıralı cümlenin sonuna soru işareti konması kuralı işlenmiştir.)

Soru 7

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısa çizginin (-) kullanımı yanlıştır?

A	Türkçe-Fransızca sözlük almak için kitabevine uğradı.
B	Sabah saat 09.30-10.30 arasında önemli bir toplantım var.
C	Köye gidince aşağı-yukarı yirmi dönümlük bir tarlayı tek başına sürdü.
D	Ural-Altay dil grubunun özelliklerini detaylıca inceledik.
E	Yolculuğumuz boyunca -belki inanmayacaksınız ama- tek kelime etmedi.

7 numaralı soru için açıklama

X-RAY kuralı nettir: Cümle içinde yinelenen sayı adlarının veya zıt/eş anlamlı kelimelerin oluşturduğu ikilemelerin arasına kesinlikle kısa çizgi konmaz!. "Aşağı yukarı" şeklinde ayrı ve işaretsiz yazılmalıydı.

Soru 8

Eksik bırakılan (yüklemi olmayan) cümlelerin, alıntılarda atlanan yerlerin ve kaba sayıldığı için açıkça yazılmak istenmeyen kelimelerin yerine üç nokta (...) konur.

Buna göre aşağıdakilerin hangisinde üç noktanın kullanımı bu kurallardan herhangi biriyle açıklanamaz?

A	Olayın asıl sorumlusunun K... köyündeki muhtar olduğunu herkes biliyordu.
B	Şairin en sevdiğim dizesi şudur: "... yaşamak şakaya gelmez / büyük bir ciddiyetle yaşayacaksın..."
C	Karşımızda masmavi bir deniz, tepemizde pırıl pırıl bir güneş...
D	Gök ekini biçer gibi!.. Başaklar daha dolmadan.
E	Kılavuzu karga olanın burnu b...tan çıkmaz, der atalarımız.

8 numaralı soru için açıklama

A'da (Yer adı gizleme), B'de (Alıntıda atlanan yer), C'de (Yüklemi olmayan eksiltili cümle), E'de (Kaba sayılan sözcük) kurallarına uygundur. D seçeneğinde ise ünlem işaretinden sonra anlamı, duyguyu pekiştirmek için kullanılmıştır; bu kural öncülde verilmemiştir.

Soru 9

(I) Küçük çocuk, annesinin elini sımsıcak tutarak, sokağın sonuna kadar yürüdü. (II) Şehrin en kalabalık meydanına, Taksim'e, geldiklerinde gözleri büyüdü. (III) Etraftaki satıcılar, müzisyenler, turistler her yeri panayır alanına çevirmişti. (IV) O sırada köşedeki mısırcıdan -nefis kokuyordu- iki tane süt mısır aldılar. (V) Çocuğun yüzündeki tebessüm, her şeye değdiğini gösteriyordu.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde "ara söz" veya "ara cümle"yi ayırmak için bir noktalama işaretine başvurulmuştur?

A	I ve II
B	II ve III
C	II ve IV
D	III ve V
E	IV ve V

9 numaralı soru için açıklama

Ara sözler ve ara cümleler ya iki virgül ( , ... , ) ya da iki kısa çizgi ( - ... - ) arasında gösterilir. II. cümlede "Taksim'e" sözü virgüllerle, IV. cümlede "nefis kokuyordu" ara cümlesi kısa çizgilerle ayrılmıştır.

Soru 10

Tiyatro ( ) tıpkı destanlar gibi toplumsal bir nitelik taşır ( ) Çoğu zaman ele aldığı konular ve başvurduğu tekniklerle bireyciliğin kurallarını göz ardı eder ( ) Sahnedeki doğal performanslar aracılığıyla izleyicilere daha yakından dokunur ( )

Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

A	(,) (.) (;) (.)
B	(;) (.) (,) (.)
C	(,) (.) (.) (.)
D	(;) (;) (.) (.)
E	(,) (,) (.) (...)

10 numaralı soru için açıklama

Özne olan "Tiyatro" kelimesinden sonra virgül ( , ) gelir. "nitelik taşır" cümlesi tamamlanmıştır, nokta ( . ). "göz ardı eder" cümlesi tamamlanmıştır, nokta ( . ). "yakından dokunur" cümlesi tamamlanmıştır, nokta ( . ). Sırasıyla (,) (.) (.) (.) olmalıdır.

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

10 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
Son

Geri dön

TYT Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Testi - 2

Lütfen sayfa yüklenirken bekleyiniz, tarayıcınızda javascript desteğinin etkin olduğundan emin olunuz.

Eğer sayfa yüklenmediyse buraya tıklayınız.

TYT Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Testi - 2

Başla

Tebrikler - TYT Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Testi - 2 adlı sınavı başarıyla tamamladınız.Sizin aldığınız skor %%SCORE%% en yüksek skor %%TOTAL%%.Hakkınızdaki düşüncemiz %%RATING%%

Yanıtlarınız aşağıdaki gibidir.

Soru 1

ÖSYM'nin son yıllardaki uzun metinli, diyaloglu ve çok katmanlı noktalama stiliyle devam ediyoruz!

Şair ( ) kitabının imza gününde yanına yaklaşan genç bir okura ( ) ( ) Şiir yazmak yetenek işidir ama okumak bambaşka bir sanattır ( ) ( ) dedi.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

A	(,) (:) (") (.) (")
B	(;) (,) (-) (.) ( )
C	(,) (,) (") (.) (")
D	(,) (:) (-) (.) (.)
E	(;) (:) (") (.) (")

1 numaralı soru için açıklama

"Şair," (Özneyi ayırmak için virgül). "...genç bir okura:" (Alıntıdan veya konuşmadan önce iki nokta). Başkasının sözü tırnak içinde verileceği için ( " ) açılır. Cümle biter, nokta ( . ) konur ve tırnak tırnağın içinde kalacak şekilde kapatılır ( " ).

Soru 2

Edebiyatımızın (I) parlak devirlerinde yazılan şiirleri, (II) sanatçıların topluma olan sorumluluk bilinciyle kaleme aldığı o eşsiz eserleri (III) bugün yeniden, (IV) daha derin bir bakış açısıyla (V) okumalıyız.

Bu parçada numaralanmış yerlerden hangisine virgül (,) getirilmesi yazım kurallarına / noktalama kurallarına aykırıdır?

A	I
B	II
C	III
D	IV
E	V

2 numaralı soru için açıklama

X-RAY cihazı alarm veriyor! Tamlama virgül tuzağı: "Edebiyatımızın parlak devirleri" bir isim tamlamasıdır (Edebiyatımızın devirleri). İsim ve sıfat tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına KESİNLİKLE virgül girmez. I numaralı yere virgül konulamaz.

Soru 3

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak işaretinin kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

A	Yazarın son kitabı "Gecenin Peşinde", raflardaki yerini aldı.
B	Atatürk'ün "Hayatta en hakiki mürşit ilimdir." sözü okulumuzun duvarında yazılıdır.
C	Bugün derste Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın "Çocuk ve Allah"ını inceledik.
D	Uzmanlar, "Küresel ısınma önümüzdeki on yılın en büyük tehlikesidir". diyerek uyardı.
E	İzmir üzerine yazılmış "Smyrna'nın Gözyaşları" adlı makale çok ses getirdi.

3 numaralı soru için açıklama

TDK kuralı çok nettir: Tırnak içine alınan alıntı cümlenin sonundaki noktalama işareti (nokta, soru işareti, ünlem vb.) mutlaka tırnağın içinde kalmalıdır!. D seçeneğinde nokta tırnağın dışına konularak ("...tehlikesidir".) hata yapılmıştır. (Ayrıca C şıkkında tırnaktan sonra gelen ekin ayrıca kesmeyle ayrılmaması kuralına uyularak doğru yazılmıştır.)

Soru 4

(I) O kadar akıllı (!) bir adam ki bütün mirası bir ayda tüketip sıfıra indi. (II) 1496 (?) yılında doğan Fuzuli, edebiyatımızın en lirik şairlerinden biridir. (III) Yeni aldığı arabanın ne kadar hızlı (!) olduğunu her fırsatta anlatıyordu. (IV) Bütün bu işleri tek başına (!) yapmış da bizim haberimiz yokmuş.

Bu cümlelerdeki yay ayraç içinde kullanılan (!, ?) işaretleri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A	I. cümlede, "akıllı" kelimesiyle alay etme, kinaye yapma amacı vardır.
B	II. cümlede, doğum tarihinin kesin olmadığı, şüphe taşıdığı bildirilmiştir.
C	III. cümlede, arabanın aslında hızlı olmadığı, tam tersi kastedilerek küçümsenmiştir.
D	IV. cümlede, işleri tek başına yaptığına inanılmadığı (şüphe) gösterilmiştir.
E	II. cümlede soru işareti (?), soru sormak amacıyla bir kelimenin yerine kullanılmıştır.

4 numaralı soru için açıklama

Yay ayraç içindeki soru işareti (?) soru sormak için değil, "bilginin kesin olmadığını, şüpheli olduğunu" belirtmek için kullanılır. E seçeneğindeki açıklama bu yüzden yanlıştır. (Diğer şıklardaki ünlem (!) kullanımları TDK'nin kinaye/alay kuralını mükemmel örnekler.)

Soru 5

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;), özneden sonraki eş görevli kelimelerle öznenin birbirine karışmasını önlemek (özneyi ayırmak) amacıyla kullanılmıştır?

A	Erkek çocuklara Doğan, Tuğrul, Aslan; kız çocuklara ise İnci, Çiçek, Gönül adları verilir.
B	Zeynep; çalışkan, disiplinli, zeki ve son derece dürüst bir öğrencidir.
C	İster inanın ister inanmayın; bu işin sonu hiç de iyi görünmüyor.
D	At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.
E	Roman, öykü ve masal kurgusal metinlerdir; makale, fıkra ve deneme ise öğretici metinlerdir.

5 numaralı soru için açıklama

Eğer özneden sonra art arda virgüllerle sıralanmış eş görevli kelimeler (çalışkan, disiplinli, zeki) geliyorsa, öznenin (Zeynep) o kelimelerden biri olmadığını, cümlenin başrolü olduğunu belli etmek için özneden sonra noktalı virgül konur. A ve E (Tür/takım), D (Sıralı cümle) işlevindedir.

Soru 6

Eskiden güvenlik şirketleri ( ) piyasadan ikinci el bilgisayar ve sabit diskleri toplar ( ) bunlardan kurtardığı verilere ilişkin de raporlar yayımlardı ( ) Bu raporlar bize ( ) Siz sildiğinizi sanıyorsunuz ama biz hepsini geri getiririz ( ) ( ) mesajını verirdi.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

A	(,) (,) (.) (") (!) (")
B	(;) (,) (.) (") (.) (")
C	(,) (;) (.) (") (.) (")
D	(,) (,) (...) (") (.) (")
E	(,) (,) (.) (-) (.) (-)

6 numaralı soru için açıklama

"şirketleri," (özne). "toplar," (sıralı cümlenin birinci yüklemi). "yayımlardı." (cümle bitti). "bize " " (alıntı başlıyor). "geri getiririz!" (duygu/vurgu barındıran cümle). " " (alıntı kapanıyor). Sıralama: (,) (,) (.) (") (!) (") olmalıdır.

Soru 7

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktanın (.) kullanımıyla ilgili bir hata yapılmıştır?

A	Prof. Dr. İlber Ortaylı'nın son kitabını bir çırpıda okudum.
B	Yarın saat 14.30'da okulun konferans salonunda buluşacağız.
C	İng.den çevrilen bu kitap, oldukça başarılı bir kurguya sahip.
D	Şirketimizin 25. kuruluş yıl dönümünü büyük bir coşkuyla kutladık.
E	Dr'un verdiği ilaçları düzenli kullanmazsan iyileşemezsin.

7 numaralı soru için açıklama

"Dr." gibi sonunda nokta bulunan kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz ve doğrudan noktadan sonra eklenerek "Dr.un" (Doktorun) şeklinde değil, okunuşuna göre (Doktorun) veya noktasız kısaltmalarda kesmeyle ayrılır. TDK'ye göre küçük harfli (noktalı) kısaltmalarda ek noktadan sonra gelir (Örn: vb.leri, Alm.dan). Ancak E şıkkında "Dr'un" şeklinde kesme kullanılmıştır, nokta kullanılmamıştır veya nokta olsa bile yanlıştır.

Soru 8

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kaldırılması cümlenin anlamında veya öge dizilişinde bir değişikliğe yol açar?

A	Soğuk, fırtınalı ve yağmurlu bir gecede yola çıkmışlardı.
B	Çocuk, odasının penceresinden yağan karı izliyordu.
C	Genç, doktora bütün şikâyetlerini tek tek anlattı.
D	Elindeki eski, yıpranmış kitabı yavaşça masaya bıraktı.
E	Sessizce odadan çıktı, kapıyı usulca arkasından kapattı.

8 numaralı soru için açıklama

C seçeneğinde "Genç" kelimesinden sonraki virgül kaldırıldığında "Genç doktora (nasıl doktor? Genç doktor)" şeklinde bir sıfat tamlaması oluşur ve özne (hasta kişi) ortadan kaybolarak anlam tamamen değişir. Diğer seçeneklerde virgül kaldırılırsa yazım hatası olur ama özne-nesne gibi yapısal bir kargaşa doğmaz.

Soru 9

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde kesme işareti kullanılmalıdır?

A	Ankaralıların bu sıcakkanlı tavrı hepimizi çok etkiledi.
B	Sınavda Türkçenin dil bilgisi kurallarından çok soru geldi.
C	Türkiye Büyük Millet Meclisinin yeni yasama yılı başladı.
D	Bu yazarımız, Avrupalılaşmak kavramını yanlış anlamış.
E	Yaz tatilini geçirmek için Muğlaya doğru yola çıkıyoruz.

9 numaralı soru için açıklama

"Muğla" özel bir yer ismidir ve üzerine gelen yönelme durum eki (çekim eki) kesme işaretiyle ayrılmalıdır (Muğla'ya). A'daki -lı ve -lar ekleri yapım ve çokluk ekidir, ayrılmaz. B'deki "Türk-çe-nin" kelimesindeki -çe yapım ekidir, ondan sonra gelen ekler de ayrılmaz. C'de kurum adı ayrılmaz. D'de -lı ve -laşmak yapım ekleridir, ayrılmaz.

Soru 10

"Islak bir köpeğin silkelenmesi (I) sadece sıradan bir hareket midir (II) Yoksa biyolojinin ve fiziğin harmanlandığı muazzam bir denge anı mı (III) Bilim insanları (IV) bu frekansın ve merkezkaç kuvvetinin gizemini yıllarca araştırdı (V)"

Yukarıdaki numaralanmış yerlerden hangisine soru işareti (?) getirilmesi doğru olur?

A	I ve II
B	Yalnız II
C	II ve III
D	III ve IV
E	IV ve V

10 numaralı soru için açıklama

I numaralı yere virgül (,) gelir (özneyi ayırır). II ve III numaralı yerler doğrudan soru anlamı taşır: "...sıradan bir hareket midir(?)" ve "...dengesi anı mı(?)". IV numaralı yere virgül (,) gelir. V numaralı yer bitmiş bir haber cümlesidir, nokta (.) konur. Dolayısıyla soru işareti sadece II ve III'e getirilmelidir.

Sınavı tamamlamak için butona tıklayınız, yanlışlarınız gösterilecektir. Sonuçları al.

10 tamamladınız.

←

Liste

→

Geri dön

Tamamlananlar işaretlendi.

1	2	3	4	5
6	7	8	9	10
Son

Geri dön

Metnin Trafik İşaretleri: Noktalama İşaretleri (Tam Kapsamlı X-RAY Analizi

1. Nokta ( . ) :

Cümlenin Kırmızı Işığı Tamamlanmış cümlelerin, sıra bildiren sayıların (3., 15. vb.) ve saat ile dakika gösteren sayıların (09.15) arasına konur. Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı ayırmak için de kullanılır (29.5.1453).

🚨 X-RAY Tuzağı: Tarihlerde ay adları yazıyla yazılırsa (Örn: 29 Mayıs 1453) araya ASLA nokta konmaz.

2. Virgül ( , ) :

Cümlenin Trafik Polisi

Virgül, Türkçenin en çok işlevi olan ve en çok sorulan işaretidir. Nerelerde kullanıldığını bilmek kadar, nerelerde kullanılmadığını bilmek de hayat kurtarır!

Nerede Kullanılır?

Eş Görevli Sözcükler: Art arda sıralanan eş görevli kelime veya kelime gruplarının arasına konur (Sessiz dereler, solgun ağaçlar, sarı güller…).
Sıralı Cümleleri Ayırma: Birden fazla yüklemi olan cümleleri ayırır (Umduk, bekledik, düşündük.).
Uzak Düşmüş Özne: Uzun cümlelerde yüklemden çok uzak kalmış olan özneyi belirtmek için kullanılır.
Ara Sözler: Cümle içindeki ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur (Zemin bu kadar koyu bir kırmızıya dönüşünce, bir an için de olsa, belirginliğini yitiriverdi…).
Anlam Karışıklığını Önleme: Bir kelimenin kendisinden sonraki sözcüklerle yapısal bir bağı olmadığını göstermek için kullanılır (Bu, tek gözlü, genç fakat ihtiyar görünen bir adamcağızdır.).

🚨 ÖĞRETMENİN X-RAY TUZAĞI: Virgül Nerelere KONMAZ? ÖSYM hep buradan vurur! Şu durumlarda virgül kesinlikle kullanılmaz:

Zarf-Fiil Tuzağı: Cümlede bir tane zarf-fiil ( -ip, -erek, -ınca vb.) varsa ondan sonra virgül KONMAZ. (Yanlış: Koşarak, yanıma geldi.) Ancak metin içinde art arda sıralanmış birden fazla zarf-fiil varsa aralarına konur.
Şart Eki Tuzağı: Şart ekinden (-se / -sa) sonra virgül KONMAZ. (Yanlış: Biraz çalışırsan, başarırsın.)
Bağlaç Tuzağı: “Ve, veya, yahut, ya… ya, hem… hem, ne… ne” gibi bağlaçlardan önce veya sonra virgül KONMAZ.
Tamlamalar Tuzağı: İsim ve sıfat tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına virgül KONMAZ.

3. Noktalı Virgül ( ; ) :

Virgülün İmdadına Koşan Kahraman

Noktalı virgülün tek bir varoluş amacı vardır: İçinde zaten virgül bulunan cümleleri toparlamak! Bir cümlede virgül yoksa noktalı virgül de olamaz.

Nerede Kullanılır?

Tür ve Takımları Ayırırken: İçinde virgüllerle ayrılmış grupları birbirinden ayırır. (Türkiye, İngiltere, Azerbaycan; Ankara, Londra, Bakü.).
Sıralı Cümlelerde: Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırır. (At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.).
Özneyi Kurtarırken: İkiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde, öznenin diğer ögelerle karışmasını önlemek için özneden sonra noktalı virgül konur. (Yeni usul şiirimiz; zevksiz, köksüz, acemice görünüyordu.).

4. İki Nokta ( : ) :

Açıklama ve Örnekleme Ustası

Kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konur.
Edebî eserlerde konuşma bölümünden önceki ifadenin sonuna konur.

💡 ÖNEMLİ KURAL: İki noktadan sonra gelen kısım tam bir cümle (yargı) ise BÜYÜK harfle başlar. Ancak iki noktadan sonra sadece örnekler sıralanıyorsa (özel isim değillerse) KÜÇÜK harfle başlar.

5. Üç Nokta ( … ) :

Gizemli Sonlar Anlatımı tamamlanmamış, yüklemi olmayan cümlelerin sonuna konur. Ayrıca kaba sayıldığı için açık yazılmak istenmeyen kelimelerin ve alıntılarda atlanan kısımların yerine kullanılır.

🚨 X-RAY Tuzağı: Ünlem (!) veya soru işaretinden (?) sonra üç nokta koymak isterseniz, yanına sadece iki nokta koymanız yeterlidir ( !.. veya ?.. ). Üç nokta yerine ASLA iki veya dört nokta konulmaz.

6. Soru İşareti ( ? ) :

Şüpheci Dedektif Soru eki veya soru bildiren sözleri içeren cümlelerin sonuna konur. Bir bilginin şüpheyle karşılandığını veya kesin olmadığını göstermek için ise yay ayraç içinde (?) kullanılır.

🚨 X-RAY Tuzağı: Soru ifadesi taşıyan sıralı ve bağlı cümlelerde soru işareti her cümleye konmaz, en sona konur (Örn: Üsküdar’dan mı, Hisar’dan mı, Kavaklardan mı?).

7. Ünlem İşareti ( ! ) :

Duygu Patlaması Sevinç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin veya seslenme, hitap ve uyarı sözlerinin sonuna konur.

🚨 X-RAY Tuzağı: Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak isterseniz hemen o sözden sonra yay ayraç içinde ünlem işareti (!) kullanmalısınız.

8. Kesme İşareti ( ‘ ) :

Özel İsimlerin Koruyucusu

Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır (Kurtuluş Savaşı’nı, Türkiye’mizin vb.).
Kısaltmalara ve sayılara getirilen ekleri ayırır (TBMM’nin, 1985’te).

🚨 ÖĞRETMENİN EN BÜYÜK X-RAY TUZAĞI:

Kurum ve Kuruluşlar: Kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler KESİNLİKLE kesmeyle ayrılmaz! (Doğru: Türk Dil Kurumuna, Bakanlar Kurulunun, Türkiye Büyük Millet Meclisine).
Yapım Ekleri ve Çoğullar: Özel adlara gelen “Yapım Ekleri”, “Çokluk Eki (-lar / -ler)” ve bunlardan sonra gelen diğer ekler KESİNLİKLE ayrılmaz! (Doğru: Türkler, Türklüğün, Türkçe, Türkçenin, Konyalı, Avrupalılaşmak).

9. Tırnak İşareti ( “ ” ) :

Alıntıların Kalkanı Başka birinden veya metinden olduğu gibi aktarılan sözleri, cümle içinde özel olarak vurgulanmak istenen kelimeleri ve eser/yazı adlarını belirtmek için kullanılır.

🚨 X-RAY Tuzağı: Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunması gereken noktalama işareti (nokta, soru işareti vb.) mutlaka tırnağın içinde kalır.

10. Tek Tırnak İşareti ( ‘ ’ ) :

Tırnak İçinde Tırnak Tırnak (” “) içinde verilen cümlenin içinde, yeniden tırnağa alınması ve vurgulanması gereken bir sözü veya eseri belirtmek için kullanılır.

11. Yay Ayraç ( ( ) ) :

Fısıldayan İşaret Cümledeki anlamı tamamlayan ancak cümlenin ana yapısı dışında kalan ek bilgiler yay ayraç içinde verilir. Tiyatro eserlerinde hareketleri anlatan kısımlarda ve alay/şüphe bildiren (!, ?) işaretlerini sarıp sarmalamada kullanılır.

12. Köşeli Ayraç ( [ ] ) :

Ayracın Ayraçla İmtihanı Ayraç içinde tekrar ayraç kullanılması gereken iç içe durumlarda, en dışa köşeli ayraç konur. Ayrıca metin aktarmalarında veya çevirilerde çalışmayı yapanın eklediği bağlayıcı sözler için kullanılır.

13. Kısa Çizgi ( – ) :

Kelimelerin Köprüsü Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna konur. Ara sözleri ayırmak için virgülün alternatifi olarak (başında ve sonunda) kullanılır. “Arasında, ve, ile, -den -e” anlamı vermek için kelimelerin veya sayıların arasına çekilir (Türk-Alman ilişkileri, 09.30-10.30).

🚨 X-RAY Tuzağı: “Üç beş kişi geldi” örneğinde olduğu gibi sayı adlarının yinelenmesinde (ikilemelerde) araya ASLA kısa çizgi konmaz.

14. Uzun Çizgi ( — ) :

Konuşma Çizgisi Yazıda satır başına alınan karşılıklı konuşmaları (diyalogları) veya tiyatro metinlerinde konuşan kişinin adından sonraki kısmı göstermek için kullanılır.

🚨 X-RAY Tuzağı: Eğer bir metindeki karşılıklı konuşmalar tırnak işareti (” “) içinde verilmişse, orada ekstra olarak uzun çizgi (konuşma çizgisi) kullanılmaz.

15. Eğik Çizgi ( / ) :

Dizelerin ve Adreslerin Rehberi Şiir dizeleri alt alta değil de yan yana yazıldığında aralarına konur. Adres yazarken apartman ve daire numarası ile semt ve şehir arasına konur. Ayrıca tarihlerin yazılışında nokta yerine alternatif olarak gün/ay/yıl arasına konur (18/11/1969).

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Açık Lise sınavlarına hazırlanmanın en kolay hali: AçıkTercih AÖL Test Çöz!

Mobil Uygulamamızı İNDİRİN! AÖL Yeni Müfredat Çıkmış Sınav Sorularını Çözün!

Etiketler: TYT Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı ve Konu Testi
Eklenme Tarihi: 28 Nisan 2026

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın

Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.

TYT Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı ve Konu Testi

TYT Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı ve Konu Testi

TYT Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Testi - 1

Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) yanlış kullanılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (') kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Aşağıdakilerin hangisinde noktalı virgül (;) bu cümledeki işleviyle kullanılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna soru işareti (?) konulması uygun değildir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısa çizginin (-) kullanımı yanlıştır?

Buna göre aşağıdakilerin hangisinde üç noktanın kullanımı bu kurallardan herhangi biriyle açıklanamaz?

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde "ara söz" veya "ara cümle"yi ayırmak için bir noktalama işaretine başvurulmuştur?

Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

TYT Türkçe Noktalama İşaretleri Konu Testi - 2

ÖSYM'nin son yıllardaki uzun metinli, diyaloglu ve çok katmanlı noktalama stiliyle devam ediyoruz!

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Bu parçada numaralanmış yerlerden hangisine virgül (,) getirilmesi yazım kurallarına / noktalama kurallarına aykırıdır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak işaretinin kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Bu cümlelerdeki yay ayraç içinde kullanılan (!, ?) işaretleri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;), özneden sonraki eş görevli kelimelerle öznenin birbirine karışmasını önlemek (özneyi ayırmak) amacıyla kullanılmıştır?

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktanın (.) kullanımıyla ilgili bir hata yapılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kaldırılması cümlenin anlamında veya öge dizilişinde bir değişikliğe yol açar?

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde kesme işareti kullanılmalıdır?

Yukarıdaki numaralanmış yerlerden hangisine soru işareti (?) getirilmesi doğru olur?

Metnin Trafik İşaretleri: Noktalama İşaretleri (Tam Kapsamlı X-RAY Analizi

1. Nokta ( . ) :

2. Virgül ( , ) :

3. Noktalı Virgül ( ; ) :

4. İki Nokta ( : ) :

5. Üç Nokta ( … ) :

6. Soru İşareti ( ? ) :

7. Ünlem İşareti ( ! ) :

8. Kesme İşareti ( ‘ ) :

9. Tırnak İşareti ( “ ” ) :

10. Tek Tırnak İşareti ( ‘ ’ ) :

11. Yay Ayraç ( ( ) ) :

12. Köşeli Ayraç ( [ ] ) :

13. Kısa Çizgi ( – ) :

14. Uzun Çizgi ( — ) :

15. Eğik Çizgi ( / ) :

Diğer Konular

TYT Türkçe Cümlenin Öğeleri Konu Anlatımı ve Konu Testi

TYT Türkçe Paragraf – 3: Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları Konu Anlatımı

TYT Türkçe Anlatım Bozuklukları Konu Anlatımı ve Konu Testi

TYT Türkçe Paragrafta Anlam Konu Anlatımı ve Similasyon Konu Testi

TYT Türkçe Paragrafta Yapı Konu Anlatımı ve Konu Testleri

TDE, Yazım Yanlışları Sorularını yapabilmek için: Yazım (İmla) Kuralı Nedir?

Türk Dili ve Edebiyatı Şiir Konusu: Şiirin temel yapı unsurları (mısra, bent, nazım birimi, nazım şekli), ahenk unsurları (ölçü, kafiye, redif) ve şiir türleri (lirik, epik, didaktik, satirik, pastoral) ve söz sanatları

Türk Dili ve Edebiyatı dersi Tiyatro Konu Özeti: Tarihi, terimleri, türleri ve önemli yazar ve örnekleri ile

AÖL Türk Dili ve Edebiyatı Dersleri 2025-2026 1. Dönem Sınav Soruları – Test Çöz

Yazım (İmla) Kuralı Nedir? (Yazım yanlışları sorularını kaçırmamak için)

Divan Edebiyatında Mazmun: Fuzuli’de Aşkın Katmanları

2 Yıllık MYO Müfredatında Devrimsel Değişiklik: Standartları Karşılamayan MYO’lara Destek Kesilecek

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın