Açık Lise Tarih – 4 dersi konuları ve çalışma rehberi – 2026
Açık Lise Tarih – 4 dersi konuları ve çalışma rehberi – 2026
AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ TARİH 4 DERSİ ÇALIŞMA VE SINAV REHBERİ
- Sınıf Tarih Ders Kitabı (156. Sayfadan Sonuna Kadar Sorumluluk Alanı ve Çıkmış Soru İncelemeleri)
1. Ünite (Tarih 4): Beylikten Devlete Osmanlı (1299–1453) [Sayfa 156 ve Sonrası – Teşkilatlanma, İskân ve Tımar Sistemi]
2026 Yeni Kitaplara ve Müfredatına uygun Açık Liseye özel Soru Arama; konu anlatımı ve konu testleri, her gün o güne özel sorular (Günün Sorusu), 2026 Temmuz dahil 25 bin soru, Binlerce Test ve Deneme Sınavı, Abonelere özel konu özetleri ve konu testleri, Güncel Duyurular ve Rehberlik Bilgileri: Açık Tercih Açık Lise Uygulaması
Aşağıdaki sorulardan daha fazlasını interaktif olarak çözmek ve çok daha fazlası için Açık Tercih Uygulamasını indirin!
İOS (İPhone ve İPad) Cihazlar : Açık Tercih Açık Lise Test Çöz Mobil Uygulaması İndirin!
Android Cihazlar : Açık Tercih Açık Lise Test Çöz Mobil Uygulaması İndirin!
📌 Ünite Tanıtımı ve Sorumluluk Kapsamı:
Bu ünite, MEB 10. Sınıf Tarih ders kitabının 156. sayfasından itibaren başlayan teşkilatlanma ve kültür-medeniyet konularını kapsamakta olup Açık Öğretim Lisesi Tarih 4 dersinin birinci ünitesini oluşturmaktadır. Ders kapsamında Osmanlı askerî yapısı (Devşirme sistemi, Kapıkulu Ocakları, Tımarlı Sipahiler), Tımar ve Çifthane sistemi, Çiftbozan vergisi, İskân ve İstimâlet (hoşgörü) siyaseti, kadılık müessesesi, vakıf sistemi, şehirleşme ve mimari gelenekler detaylıca incelenmektedir.
1. Osmanlı Askerî Teşkilatı, Devşirme ve Tımar Sistemi
Ankara Savaşı sonrasında ortaya çıkan asker ihtiyacı doğrultusunda Devşirme sistemine geçilmiştir. Tımar sistemi ise devlete yük olmadan savaşa hazır bir ordu (cebelü) yetiştirilmesini sağlamış, dirlik alanlarında güvenliği tesis etmiş ve üretimde sürekliliği (3 yıl üst üste ekmeyenden alınan Çiftbozan vergisi ile) korumuştur.
2. İskân Siyaseti, İstimâlet ve Taşra Yönetimi
Fethedilen Rumeli topraklarında merkezî otoriteyi güçlendirmek için Anadolu’daki Türkmenler zorunlu iskâna tabi tutulmuştur. Hoşgörülü yönetim (istimâlet) ile gayrimüslim halk kazanılmıştır. Taşrada kadılar; adalet, yönetim, belediye ve emniyet işlerini bir arada yürüten mülki amirlerdir.
3. Şehirleşme, Vakıf Kurumu ve Sosyo-Ekonomik Doku
Osmanlı, fethettiği şehirlerde Selçuklu ve beylikler döneminden kalan vakıf ve medrese geleneğini sürdürerek kurumsal kültürün devamlılığına önem vermiştir. Han, bedesten ve çarşı dükkânlarının gelirleri imaret ve külliyelere vakfedilerek sosyal dayanışma desteklenmiştir.
📝 1. Ünite (Tarih 4): Beylikten Devlete Osmanlı (1299–1453) [Sayfa 156 ve Sonrası – Teşkilatlanma, İskân ve Tımar Sistemi] – Çıkmış Soru İncelemeleri
📝 Örnek Çıkmış Soru 1: Tımar Sistemi ve Tarımsal Üretimde Süreklilik
Osmanlı Devleti’nde tımarlı sipahiler kendi dirliklerinde ikamet etmek zorundaydı. Dirlikteki tarımsal üretimin en iyi şekilde organize edilmesinden, köydeki asayiş ve düzenin sağlanmasından tımarlı sipahiler sorumluydu. Reayanın da sipahiye karşı yükümlülükleri vardı. Geçerli bir sebep olmadan üç yıl boyunca toprağı ekmeyen reaya, bir defaya mahsus olarak çiftbozan adlı bir vergi öderdi.
Tımar sistemindeki bu uygulamanın;
I. tarımsal üretimde istikrarın gözetilmesi,
II. dirlik alanlarında güvenliğin sağlanması,
III. köylerdeki zengin ailelerin desteklenmesi
amaçlarından hangilerine yönelik olduğu savunulabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
✅ Doğru Cevap: C Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Toprağı ekmeyenden Çiftbozan alınması tarımsal üretimde istikrarı (I); sipahinin asayişi sağlaması ise güvenliği (II) amaçlar.
📝 Örnek Çıkmış Soru 2: Osmanlı Askerî Yapısı ve Devşirme Sistemi
Ankara Savaşı’ndan sonra Osmanlı Devleti’nde Balkan fetihlerinin durması ve asker sayısının azalması üzerine devletin asker ihtiyacını gidermek için uygulamaya koyduğu sistem aşağıdakilerden hangisidir?
A) İkta
B) Veraset
C) Devşirme
D) Atabeylik
✅ Doğru Cevap: C Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Ankara Savaşı sonrası asker ihtiyacını karşılamak için Hristiyan çocuklarının yetiştirildiği Devşirme sistemi yaygınlaştırılmıştır.
📝 Örnek Çıkmış Soru 3: Osmanlı İskân Politikası ve Üretim Düzeni
Osmanlı Devleti’nde nüfus ve iskân politikası uygulanırken, coğrafi yer değiştirmelerin yanında iktisadi faaliyetlerdeki değişime de sınırlamalar getirilmiştir. Mesela toprağa bağlı bulunan reayanın çiftini, çubuğunu bırakıp bir başka işle meşgul olmasına imkân bırakılmamıştır. Madenlerde çalışan, yolların güvenliğini sağlayan ve tamirini yapan, devlete ürettiği mal ve hizmeti sunmak görevinde bulunan kimselerin meşgul oldukları işleri terk etmeleri kanuna aykırı bir durum olarak görülmüştür.
Bu parçada, Osmanlı Devleti’nin iskân politikasında dikkate aldığı aşağıdaki hususlardan hangisi vurgulanmıştır?
A) Ekonomik faaliyetler
B) Coğrafi yakınlık
C) Askerî şartlar
D) Siyasi durum
✅ Doğru Cevap: A Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Reayanın toprağını ve meslek sahiplerinin işlerini terk etmesinin yasaklanması doğrudan “ekonomik faaliyetleri” koruma amacına yöneliktir.
📝 Örnek Çıkmış Soru 4: Osmanlı Şehirleşmesi ve Kurumsal Kültür
Osmanlı Devleti’nde şehirleşme anlayışı, sürekliliği koruma üzerine şekillendirilmiştir. Osmanlılar fethettikleri şehirlerde demografiyi değiştirmemiş, mimari eserleri tahrip etmemiştir. Gerek Selçuklular gerekse Türk beylikleri, hâkim oldukları şehirlerde cami, medrese, imaret, kütüphane, darüşşifa gibi vakıf müesseseleri kurarak dinî, ilmî ve sosyal hayatı desteklemiştir. Selçuklu Dönemi’ndeki ilim hayatı, bir vakıf müessesesi olan medreseler çevresinde gelişmiştir. Osmanlılar da bu geleneği sürdürerek yeni fethettikleri şehirlerde medreseler inşa etmiştir.
Buna göre, Osmanlı Devleti’yle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
A) Toprak gelirlerinin artırılmasını amaçlamıştır.
B) Siyasi birliği sağlamak için mücadele etmiştir.
C) Kurumsal kültürün devamlılığına önem vermiştir.
D) Merkezî otoriteyi korumaya yönelik politika izlemiştir.
✅ Doğru Cevap: C Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Osmanlı Devleti’nin Selçuklu medrese ve vakıf geleneklerini sürdürmesi, “kurumsal kültürün devamlılığına önem verildiğini” gösterir.
📝 Örnek Çıkmış Soru 5: Tımar Sisteminin Askerî Faydaları
Aşağıdakilerden hangisi tımar sisteminin askerî faydalarındandır?
A) Tarımsal vergilerin düzenli bir şekilde toplanması
B) Savaşa her an hazır bir orduya sahip olunması
C) Eyaletlerdeki dirliklerde yönetimin kolaylaşması
D) Mirî arazilerin boş kalmasının önlenmesi
✅ Doğru Cevap: B Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Dirlik sahiplerinin cebelü beslemesi sayesinde “savaşa her an hazır bir orduya sahip olunması” doğrudan askerî faydadır.
📝 Örnek Çıkmış Soru 6: Osmanlı Hukuk ve Taşra Teşkilatında Kadılık
Osmanlı Devleti’nde kadılar, görev yaptıkları kazalarda hâkimliğin yanı sıra günümüzde kaymakamlık, belediye başkanlığı, emniyet amirliği ve defterdarlık gibi görev tanımlarına denk gelen iş ve işlemleri birlikte yürütürlerdi.
Buna göre, Osmanlı Devleti’nde kadılarla ilgili aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?
A) Eğitim teşkilatının başında bulunur.
B) Dîvân-ı Hümâyun’a başkanlık yapar.
C) Padişahın mutlak vekilidir.
D) Geniş ve kapsamlı yetkilere sahiptir.
✅ Doğru Cevap: D Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Kadının adli, idari, emniyet ve belediye görevlerini birlikte yürütmesi “geniş ve kapsamlı yetkilere sahip olduğunu” kanıtlar.
📝 Örnek Çıkmış Soru 7: İskân Politikası ve Merkezî Otorite
Osmanlı Devleti’ne savaş yoluyla tabi olan Anadolu beyliklerinin ileri gelenleri ve halkları, Rumeli başta olmak üzere farklı belde ve bölgelere iskân edilmiş ve tımar arazisi verilen bu kimselerin devlete bağlanması sağlanmıştır. Aynı şekilde Balkanlar’da fethedilen ülkelerin hükümdarları da Anadolu’ya gönderilerek iç güvenlik kontrol altına alınmıştır. Fethedilen topraklarda ayaklanma ihtimali yüksek görülen topluluklar, Türk nüfusun yoğun olduğu bölgelere gönderilmiştir. Kendi aralarında veya yerleşik gruplarla anlaşmazlık yaşayan cemaat ve aşiretler zorunlu iskâna tabi tutulmuştur.
Osmanlı Devleti’ndeki bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Taht kavgalarını önlemek
B) Toprak gelirlerinin artmasını sağlamak
C) Merkezî otoriteyi korumak
D) Gayrimüslimler arasında İslam dinini yaymak
✅ Doğru Cevap: C Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Iskân ile potansiyel iç tehditlerin ve isyan ihtimallerinin ortadan kaldırılması doğrudan “merkezî otoriteyi korumayı” hedefler.
📝 Örnek Çıkmış Soru 8: Osmanlı Vakıf Sistemi ve Toplumsal Hizmetler
Osmanlı Devleti’nde bedesten, han ve çarşılardaki dükkânlardan bazıları, kişilerin mülkiyetinde olsa da büyük bölümü çeşitli alanlarda hizmet veren vakıflara aitti. Vakıflara ait bu dükkânlar, bir cami ya da külliye yapılırken hayır kurumlarına gelir getirmek amacıyla onlarla birlikte inşa edilmiştir. Dolayısıyla bazı dükkânların mülkiyeti ve geliri, genellikle yakınlardaki bir külliyeye, camiye, mahalle mescidine ya da imarete vakfedilmiştir. Bursa’daki Emir Hanı’nın, Orhan Gazi Camisi ve Külliyesi’ne, İpek Hanı’nın da Yeşil Cami ve Külliyesi’ne vakfedilmiş olması bu uygulamaya örnektir.
Bu parçada vakıfların aşağıdaki alanlardan hangisine yönelik katkısından bahsedilmemiştir?
A) Sosyal
B) Askerî
C) Dinî
D) Ekonomi
✅ Doğru Cevap: B Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Metinde ticari yapılar “ekonomik”, camiler “dinî”, külliyeler “sosyal” alanı temsil eder; “askerî” katkıdan bahsedilmemiştir.
2. Ünite (Tarih 4): Cihan Devleti Osmanlı (1453-1683)
2026 Yeni Kitaplara ve Müfredatına uygun Açık Liseye özel Soru Arama; konu anlatımı ve konu testleri, her gün o güne özel sorular (Günün Sorusu), 2026 Temmuz dahil 25 bin soru, Binlerce Test ve Deneme Sınavı, Abonelere özel konu özetleri ve konu testleri, Güncel Duyurular ve Rehberlik Bilgileri: Açık Tercih Açık Lise Uygulaması
İOS (İPhone ve İPad) Cihazlar : Açık Tercih Açık Lise Test Çöz Mobil Uygulaması İndirin!
Android Cihazlar : Açık Tercih Açık Lise Test Çöz Mobil Uygulaması İndirin!
📌 Ünite Tanıtımı ve Sorumluluk Kapsamı:
Bu ünite, Açık Öğretim Lisesi Tarih 4 dersinin ikinci ve en geniş ünitelerinden biridir. Ünite kapsamına İstanbul’un Fethi ve stratejik sonuçları, Fatih Sultan Mehmed dönemi Karadeniz ve Ege fetihleri, Kanuni Sultan Süleyman dönemi karada Mohaç, İstanbul Antlaşması ve denizlerde Preveze Deniz Zaferi, Fatih Kanunnamesi, Devşirme ve Sancağa Çıkma uygulamaları, Divân-ı Hümâyun (Nişancı, Defterdar, Kazasker) yapısı, XVI-XVII. yüzyılda Celâli İsyanları ve nedenleri, Genç Osman ıslahat girişimleri, Reform hareketlerinin Avrupa’ya etkileri ve Coğrafi Keşifler neticesinde Atlantik ticareti girmektedir.
1. Cihan Devleti Siyaseti, Fatih ve Kanuni Dönemleri
İstanbul’un fethiyle Doğu Roma sona ermiş, Fatih 1475’te Kırım’ı alarak Karadeniz’i Türk gölü yapmıştır. Kanuni döneminde Mohaç Muharebesi (1526) ile Macaristan alınmış, 1533 İstanbul Antlaşması ile Avusturya’ya siyasi üstünlük kabul ettirilmiş, 1538 Preveze zaferi ile Akdeniz hâkimiyeti kesinleşmiştir.
2. Devlet Teşkilatı, Merkezî Otorite ve Kültür-Sanat
Fatih Kanunnamesi ile hiyerarşik yapı yasal zemine oturtularak merkeziyetçilik güçlendirilmiştir. Şehzadeler sancağa çıkma uygulamasıyla tecrübe kazanmıştır. Divanda Nişancı belgelere tuğra çekerken, Defterdar maliyeyi idare etmiştir. Sanatta Mimar Sinan’ın Selimiye Camisi gibi eserleri doruk noktasıdır; heykel sanatı ise Osmanlı’da öne çıkan sanatlar arasında değildir.
3. XVII. Yüzyıl Bozulmaları, İç İsyanlar ve Dünya Tarihi Gelişmeleri
XVII. yüzyılda ağır vergiler, kuraklık ve yönetici baskıları Celâli İsyanlarına yol açmıştır. II. Osman (Genç Osman) Yeniçeri Ocağı’nı kaldırmak isterken tahttan indirilmiştir. Dünya tarihinde ise Avrupa’da Reform ile mezhep birliği bozulmuş; Coğrafi Keşifler sonrası Atlantik ticaretiyle insan hakları ihlalleri yaşanmıştır.
📝 2. Ünite (Tarih 4): Cihan Devleti Osmanlı (1453-1683) – Çıkmış Soru İncelemeleri
2026 Yeni Kitaplara ve Müfredatına uygun Açık Liseye özel Soru Arama; konu anlatımı ve konu testleri, her gün o güne özel sorular (Günün Sorusu), 2026 Temmuz dahil 25 bin soru, Binlerce Test ve Deneme Sınavı, Abonelere özel konu özetleri ve konu testleri, Güncel Duyurular ve Rehberlik Bilgileri: Açık Tercih Açık Lise Uygulaması
Aşağıdaki sorulardan daha fazlasını interaktif olarak çözmek ve çok daha fazlası için Açık Tercih Uygulamasını indirin!
İOS (İPhone ve İPad) Cihazlar : Açık Tercih Açık Lise Test Çöz Mobil Uygulaması İndirin!
Android Cihazlar : Açık Tercih Açık Lise Test Çöz Mobil Uygulaması İndirin!
📝 Örnek Çıkmış Soru 1: Osmanlı Devleti’nin İslam Dünyasındaki Liderliği
XVI. yüzyıl Osmanlı’nın Afrika’daki faaliyetleri açısından en önemli dönemdir. Afrika kıtasının kuzey ve doğu sahilleri kadar önemli olan ve XIX. yüzyılın başlarına kadar sadece Müslümanlarca bilinen kıtanın iç bölgeleri de bu dönemde İstanbul’la irtibat kurdular ve Osmanlı halifesi adına hutbe okutmaya başladılar. Bu gelişme herhangi bir güçlü İslam devletinin sadece manevi açıdan tanınması değil, aynı zamanda yeryüzünde Endülüs Emevi Devleti’nin yıkılmasından sonra dünya Müslümanlarının sığınabileceği tek kuvvet konumında olmasından kaynaklanmaktaydı.
Bu parçada Osmanlı Devleti’yle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Sınırlarını doğu yönünde genişlettiği
B) Milliyetçilik akımından olumsuz etkilendiği
C) Başka devletlerin iç işlerine müdahale ettiği
D) İslam dünyasının koruyucusu olarak görüldüğü
✅ Doğru Cevap: D Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Metinde dünya Müslümanlarının Osmanlı halifesini sığınılacak tek güç ve koruyucu olarak gördükleri açıkça ifade edilmektedir.
📝 Örnek Çıkmış Soru 2: Mohaç Sonrası Osmanlı-Habsburg Mücadeleleri
Mohaç Meydan Muharebesi, sadece Macaristan’ın kaderini değil, aynı zamanda Osmanlı’nın batı harekât bölgesindeki savaşın tabiatını da tamamen değiştirdi. Mohaç sonrasında Osmanlı’nın asıl düşmanı olarak Macarların yerini alan Habsburglar, Osmanlı ordusu ile meydan muharebesinde karşılaşmaktan kaçınacaktı. Bunun yerine Batı Avrupa’da olduğu gibi muhasara ve karşı muhasara harekâtına dayanan uzun seferleri tercih edeceklerdi.
Buna göre, Habsburglar Mohaç Meydan Muharebesi’nden sonra aşağıdakilerden hangisinde değişiklik yapmıştır?
A) Eğitim anlayışı
B) Askerî strateji
C) Hukuk sistemi
D) Taşra yönetimi
✅ Doğru Cevap: B Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Habsburgların meydan muharebesinden kaçınıp kuşatmalara dayalı uzun seferleri tercih etmesi doğrudan “askerî stratejilerindeki” değişimi gösterir.
📝 Örnek Çıkmış Soru 3: XVII. Yüzyıl Osmanlı Dış Politikası ve İç İsyanlar
XVII. yüzyılın başında Osmanlılerin Habsburglarla savaşmasından ve Celâli isyanlarıyla uğraşmasından yararlanan Safeviler, 1603’te Tebriz’i, daha sonra da Azerbaycan’ı hâkimiyeti altına aldı. Bu tarihten 1639’da yapılan Kasr-ı Şirin Antlaşması’na kadar Osmanlı-Safevi mücadelesi karşılıklı seferlerle devam etti.
Buna göre, Osmanlı Devleti’yle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Ticari imtiyazlar verdiği
B) Toprak kayıpları yaşadığı
C) Uzun süren savaşlar yaptığı
D) Birden fazla sorunla uğraştığı
✅ Doğru Cevap: A Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Metinde Celâli isyanları, Habsburg savaşları, toprak kaybı ve uzun süren savaşlar yer almaktadır; ancak ticari imtiyaz verildiğine dair bir bilgi yoktur.
📝 Örnek Çıkmış Soru 4: Osmanlı Maliye Teşkilatı ve Defterdarlık
Osmanlı hazinesinin gelir ve giderleriyle ilgili mali işlerden defterdarlar sorumluydu. XV. yüzyıla kadar bir olan defterdar sayısı 1526’da ikiye, 1539’da üçe, 1587’de ise dörde çıkarıldı. Bu artışın nedeni, XVI. yüzyılda artan harcamalar ve bütçe açıkları nedeniyle maliyenin bozulmaya başlamasıydı.
Buna göre, defterdar sayısındaki artış aşağıdaki durumların hangisiyle ilişkilendirilebilir?
A) Sınırların genişlemesi
B) Islahat hareketleri
C) Ekonomik sorunlar
D) Siyasi anlaşmazlıklar
✅ Doğru Cevap: C Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Defterdar sayısının artış sebebi harcamalar ve bütçe açıkları olarak belirtildiğinden bu durum doğrudan “ekonomik sorunlar” ile ilişkilidir.
📝 Örnek Çıkmış Soru 5: Fatih Kanunnamesi ve Merkeziyetçilik
Fatih Kanunnamesi’yle Osmanlı Devleti’nde yönetim kuralları kanunlaştırıldı. Bu kanunların uygulanmasından sonra isyan edebilecek hanedan mensuplarının önüne geçilmiş, isyan çıkaran devlet görevlileri azledilmiş ya da cezalandırılmıştır. Bu yöntemler, Osmanlı Devleti’nde nihai iktidarın padişaha ait olduğunun en önemli göstergesiydi.
Osmanlı Devleti’ndeki bu uygulamaların amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yönetim şeklini değiştirmek
B) Sosyal devlet anlayışını yerleştirmek
C) Ulemanın siyasi gücünü artırmak
D) Merkeziyetçi yapıyı güçlendirmek
✅ Doğru Cevap: D Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Kanunname düzenlemeleri ve isyancıların cezalandırılması padişahın mutlak otoritesini, yani “merkeziyetçi yapıyı güçlendirmeyi” amaçlar.
📝 Örnek Çıkmış Soru 6: Avrupa’da Reform Hareketleri ve Etkileri
XVI. yüzyılda Katolik Kilisesini yeniden canlandırmak ve eski gücüne kavuşturmak için bazı reformlar yapılmaya başlandı. Ancak bu sırada bir çok Avrupa ülkesine yayılan Reform hareketleri önemli ölçüde güç kazanmıştı. Almanya’da Lutheryenizm, İskoçya, İsviçre, Fransa, Hollanda ve Doğu Avrupa’da Kalvenizm yaygınlaştı. İngiltere’de ise ulusal bir kilise olan Anglikan Kilisesi kuruldu.
Buna göre Reform hareketlerinin Avrupa’da aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söylenebilir?
A) Sömürgeciliğin başlamasına
B) Mezhep birliğinin bozulmasına
C) Feodal sistemin zayıflamasına
D) Haçlı seferlerinin yapılmasına
✅ Doğru Cevap: B Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Protestanlık, Kalvenizm ve Anglikanizm gibi yeni mezhep ve kiliselerin doğuşu Avrupa’daki “mezhep birliğinin bozulduğunu” kanıtlar.
📝 Örnek Çıkmış Soru 7: II. Osman (Genç Osman) Dönemi ve Islahat Girişimleri
II. Osman 1621’deki Lehistan Seferi sırasında yeniçerilerin yeterince gayret göstermemesi nedeniyle Hotin Kalesi’ni fethedemedi. Bu durum üzerine Yeniçeri Ocağını kaldırarak daha disiplinli bir ordu kurmayı ve başkenti Anadolu’ya taşımayı planladı. Ancak bu düşüncesinin duyulması ve hacca gitme bahanesiyle hazırlıklara başlaması, yeniçeriler ile kapıkulu sipahilerinin birleşerek isyan etmesine yol açtı. Sarayı basan isyancılar, I. Mustafa’yı padişah ilan etti ve Genç Osman’ı tahttan indirdi.
Buna göre, Osmanlı Devleti’yle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Taht kavgalarının ülke idaresine zarar verdiği
B) Yenilikleri istemeyen bazı çevrelerin olduğu
C) Yaşanan aksaklıkların çözülmeye çalışıldığı
D) Ordunun yönetimdeki etkinliğinin arttığı
✅ Doğru Cevap: A Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Olay yeniçerilerin isyanıdır. Ortada şehzadeler arası bir taht kavgası bulunmadığı için A seçeneğindeki ifade söylenemez.
📝 Örnek Çıkmış Soru 8: Osmanlı Kültür ve Sanat Anlayışı
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı toplumunda öne çıkan sanatsal faaliyetlerden değildir?
A) Minyatür
B) Tezhip
C) Heykel
D) Hat
✅ Doğru Cevap: C Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Osmanlı kültüründe hat, tezhip, minyatür öne çıkan sanatlar iken heykel sanatı öne çıkan geleneksel Osmanlı el sanatları arasında yer almaz.
📝 Örnek Çıkmış Soru 9: Fatih Sultan Mehmed Dönemi Karadeniz Fetihleri
Fatih Sultan Mehmed, Karadeniz hâkimiyeti için stratejik bir konumda bulunan – – – – 1475 yılında Osmanlı topraklarına kattı.
Bu bilgide boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) Belgrad’ı
B) Kırım’ı
C) Mora’yı
D) Rodos’u
✅ Doğru Cevap: B Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: 1475 yılında Kırım fethedilerek Karadeniz bir Türk gölü haline getirilmiştir.
📝 Örnek Çıkmış Soru 10: Osmanlı İstimâlet (Hoşgörü) Politikası
“Ben ki Sultan Mehmed Han’ım. İhsan edip Bosna rahiplerine buyurdum ki, kiliselerinizde korkusuzca ibadet ve memleketimizde korkusuzca ikamet edin. Ne vezirlerimden ne de halkımdan kimse bunları incitmesin ve rencide etmesin.”
Fatih Sultan Mehmed Han’ın çıkardığı fermandan alınan bu bölüm, Osmanlı Devleti’nde aşağıdakilerden hangisine önem verildiğini gösterir?
A) Hoşgörülü yönetim anlayışına
B) Sınırların güvenliğine
C) İmar faaliyetlerine
D) Eğitimin gelişmesine
✅ Doğru Cevap: A Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Fatih’in fermanı din ve vicdan hürriyetini güvence altına alan hoşgörülü yönetim anlayışının (istimâlet) somut göstergesidir.
📝 Örnek Çıkmış Soru 11: Kanuni Sultan Süleyman Dönemi Siyasi ve Askerî Gelişmeleri
• Mohaç Savaşı (1526)
• İstanbul Antlaşması (1533)
• Preveze Deniz Savaşı (1538)
Aşağıdakilerden hangisi Kanuni Sultan Süleyman Dönemi’ndeki bu gelişmelerin etkisiyle ortaya çıkan durumlardan değildir?
A) Macar topraklarının bir bölümünün Osmanlı Devleti’nin egemenliğine girmesi
B) Hristiyan dünyasının, Akdeniz’deki hâkimiyetini kesin biçimde kaybetmesi
C) Portekizlilerin Hindistan’daki sömürgeci faaliyetlerinin sona ermesi
D) Avusturya’nın, Osmanlı Devleti’nin siyasi üstünlüğünü kabul etmesi
✅ Doğru Cevap: C Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Kanuni döneminde Hint Deniz Seferleri yapılmış ancak Portekizlilerin Hindistan’daki sömürgeci varlığı sona erdirilememiştir.
📝 Örnek Çıkmış Soru 12: Şehzade Eğitimi ve Sancağa Çıkma Usulü
Osmanlı Devleti aşağıdakilerden hangisiyle şehzadelere yönetim tecrübesi kazandırmayı amaçlamıştır?
A) Devşirme sistemi
B) Ekber ve erşed sistemi
C) İltizam uygulaması
D) Sancağa çıkma uygulaması
✅ Doğru Cevap: D Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Şehzadelerin sancaklara vali olarak gönderilip tecrübe kazanması Sancağa çıkma uygulamasıdır.
📝 Örnek Çıkmış Soru 13: Divân-ı Hümâyun Üyeleri ve Görevleri
Dîvân-ı Hümâyunda yazılan fermanlardan ve her türlü resmî belgeden sorumluydu. Bu belgelerin uygunluğunu kontrol ettikten sonra padişahın onayına sunar, onun onayladığı belgelerin altına da padişahın tuğrasını çekerdi.
Bu bilgiler, aşağıdaki Dîvân-ı Hümâyun üyelerinden hangisine aittir?
A) Nişancı
B) Kazasker
C) Defterdar
D) Şeyhülislam
✅ Doğru Cevap: A Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Padişahın onayladığı belgelere ve fermanlara tuğra çeken divan üyesi Nişancı’dır.
📝 Örnek Çıkmış Soru 14: Coğrafi Keşifler ve Atlantik Ticareti
Amerika’nın keşfiyle bu kıtayı sömürge hâline getiren İspanyollar, zamanla kötü muamele ve salgın hastalıklar nedeniyle iş gücünün azalması üzerine Portekizli tüccarlardan zorunlu işçiler satın aldılar ve kendileri de Afrika ile Amerika arasında insan taşımacılığına başladılar. Kısa zamanda Hollanda, Fransa ve İngiltere de sömürgelerinde iş gücü ihtiyacını karşılamak için bu ticarete katıldı. XVI. yüzyılda başlayıp XIX. yüzyıl ortalarına kadar süren Atlantik ticaretiyle milyonlarca Afrikalı, Amerika kıtasına zorla götürülerek çalıştırıldı.
Avrupalı devletlerin bu faaliyetleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
A) Hristiyanlığın Afrika’da yayıldığına
B) Sömürgelerdeki yerli halkların kültürünün yok edildiğine
C) İnsan hakları ihlallerinin yaşandığına
D) Sömürgecilik yarışının savaşlara neden olduğuna
✅ Doğru Cevap: C Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Milyonlarca insanın Afrika’dan zorla kaçırılarak çalıştırılması insan hakları ihlallerinin yaşandığını gösterir.
2026 Yeni Kitaplara ve Müfredatına uygun Açık Liseye özel Soru Arama; konu anlatımı ve konu testleri, her gün o güne özel sorular (Günün Sorusu), 2026 Temmuz dahil 25 bin soru, Binlerce Test ve Deneme Sınavı, Abonelere özel konu özetleri ve konu testleri, Güncel Duyurular ve Rehberlik Bilgileri: Açık Tercih Açık Lise Uygulaması
Aşağıdaki sorulardan daha fazlasını interaktif olarak çözmek ve çok daha fazlası için Açık Tercih Uygulamasını indirin!
İOS (İPhone ve İPad) Cihazlar : Açık Tercih Açık Lise Test Çöz Mobil Uygulaması İndirin!
Android Cihazlar : Açık Tercih Açık Lise Test Çöz Mobil Uygulaması İndirin!
📝 Örnek Çıkmış Soru 15: XVII. Yüzyıl Celâli İsyanları ve Nedenleri
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nde yaşanan Celâli İsyanları’nın nedenlerinden değildir?
A) Uzun süren savaşlar
B) Yerel idarecilerin baskıları
C) Ağır vergiler ve kuraklık
D) Batı tarzı ıslahatlar
✅ Doğru Cevap: D Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Batı tarzı ıslahatlar XVIII. yüzyılda başladığı için XVII. yüzyıl Celâli İsyanlarının nedeni olamaz.
📝 Örnek Çıkmış Soru 16: Mimar Sinan ve Osmanlı Mimarisi
Aşağıdakilerden hangisi Mimar Sinan tarafından inşa edilmiştir?
A) Sırçalı Medrese (Konya)
B) Selimiye Camisi (Edirne)
C) Ayşe Hafsa Sultan Külliyesi (Manisa)
D) Sıtti Hatun Sıbyan Mektebi (Bursa)
✅ Doğru Cevap: B Seçeneği
🔍 Çözüm ve Analiz: Mimar Sinan’ın ustalık eseri Edirne’deki Selimiye Camisi’dir.

Mobil Uygulamamızı İNDİRİN! AÖL Yeni Müfredat Çıkmış Sınav Sorularını Çözün!
Etiketler: Açık Lise Tarih – 4 dersi konuları ve çalışma rehberi – 2026
Eklenme Tarihi: 11 Ekim 2026






Konu hakkında yorumunuzu yazın