AÖL Türk Dili ve Edebiyatı Dersleri 2025-2026 1. Dönem Sınav Soruları – Test Çöz

Müzeler toplumların hafızasıdır. Bireyler için hafıza neyse milletler için de müzeler odur. Müzelerin, toplumların hafızası olduğu gerçeğini anlamayan toplumlar nereden geldiğini bilmez; nereye gideceğinden de haberi yoktur. İşte bu yüzden müzeler kuruyorum. İstanbul, Antalya ve Gaziantep oyuncak müzelerini, Barış Manço Müzesini, Ataşehir Oyun Müzesini ve Kartal Masal Müzesini kurdum. Otuz yılı aşkın bir süredir müzecilik üzerine çalışıyorum. Bu konuda kitaplar okuyorum, çeşitli etkinliklere katılıyorum, eğitimler alıyorum. Aslında adını saydığım müzeler, bir rafta dizili olan tiyatro ve şiir türlerinde yazdığım eserlerimden farksızdır benim için.

Bu sözleri söyleyen kişi aşağıdaki sorulardan hangisine yanıt vermemiştir?

(I) Bugün, internet üzerinden bir siteye üye olmaya çalıştığınızda sistem sizden şifre belirlemenizi ister. (II) Peki, yirmi karakter uzunluğunda bir şifre oluşturmanız istenirse ne yaparsınız? (III) Eğer şifrenizin güvenli olmasını istiyorsanız belirleyeceğiniz karakterlerin tamamen rastgele olması gerekiyor. (IV) Bu yüzden insanların büyük bir çoğunluğu kolayca akılda tutabilecekleri bir karakter dizisi belirliyor.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra “Ancak böyle bir şifreyi akılda tutmak da pek kolay değildir.” cümlesi getirilirse metnin anlam bütünlüğü sağlanmış olur?

Bir kitap bize neyi öğretiyor ( ) biliyor musunuz ( ) O zamana dek çok az sözcükle konuştuğumuzun farkına varmayı, bir şeyi başka türlü anlatabilmeyi ( ) dünyaya başka gözle bakabilmeyi, görünenin ardında görünmeyen yanlar bulmayı ( )

Bu parçada yay ayraçla gösterilen yerlere gelmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Güneş gözükmeden önce pembe, mor, mavi, yeşil ışıklar yansıdı suya. Güneşin ucu gözükünce de deniz baştan ayağa bir ışıkta patladı. İstanbul’un ışıkları söndü; denizin dibinden, adalardan, dört bir yandan uğultular aldı ortalığı ışıkla birlikte. Minareler sise batarken kubbeler belli belirsiz ortaya çıktı. Boğaz Köprüsü’nün incecik ışık çizgisinin ardından gene öyle incecik bir yay, bir çizgi yapıştı oraya belli belirsiz. Bir yel esti Yakacık’ın oralardan, denizin yüzü kırıştı. Balıklar suyun yüzünde ardı ardına atlamaya başladı suyun yüzünü şaplatarak.

Bu parçada aşağıdaki anlatım biçimlerinden hangisi ağır basmaktadır?

İyi bir roman, her şeyden önce (I) hoşa giden romandır. Böylesi (II) bir roman beni duygulandırabilir, kızdırabilir fakat yine de hoşuma gider anlattıkları, ilgimi çeker. Eskiden tezli romanlara bayılırdım, gelgelelim (III) artık tahammül edemiyorum onları okumaya. Şimdilerde, (IV) bir yaşantının ürünü olan, tutkuları dile getiren romanları seviyorum.

Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisi “ne var ki” anlamında kullanılmıştır?

(I) Güzel bir kitabım olduğu zaman hayat daha güzel oluyor. (II) Güzel bir kitaba sahip olmak için kitapçıları dolaşırım ben. (III) Raflardaki kitapları görmek, onlara tek tek dokunmak, sayfalarını karıştırmak bana zamanı unutturur. (IV) Hele de güzel bir kitapsa okumaya başladığımda kendimden geçerim.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Eserlerinde Anadolu kültürünü, millî ve manevi değerleri yüceltir. Anadolu’yu ve Anadolu insanını sade bir dille anlattığı Han Duvarları şiiriyle Anadolu’ya gerçekçi bir gözle bakan ilk şairlerden biri olur. Anadolu insanının hayatını işlediği Canavar adlı tiyatro oyunu, hece ölçüsüyle yazdığı başarılı eserlerindendir.

Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Orta Asya’da Uygur Türkleriyle başlayan, Karahanlılarla ve Büyük Selçuklularla Anadolu’ya taşınarak devam eden çini sanatının başkenti İznik’tir. Bu sanat, geçmişten günümüze otantik özelliklerini korumuştur. İznik çinisi renk ve desenlerini doğadan alır. Cam tozu, kil ve kuvars adı verilen yarı değerli bir taştan yapılan çinide ağırlıklı olarak turkuaz renk kullanılmaktadır. Çinide genellikle karanfil, lale, sümbül, nar, kuş gibi motifler görülmektedir. İznik çinisi; eşsiz ve evrensel bir estetiğe sahip olması, çok eski tarihlerden beri var olması, kültürel kimlik ögelerini barındırması dolayısıyla Avrupa’da da büyük rağbet görmüştür. Bugün Türk-İslam sanat eserlerinin en beğenilen, en eski örneklerinden olan İznik çinileri dünyadaki pek çok müzede sergilenmektedir.

Bu parçada “İznik çinisi” ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Aşağıdakilerin hangisi bir paragrafın giriş cümlesi olabilir?

KARAGÖZ : Hayır ( ) demir yolundan bir hayli mesafe gittik.

HACİVAT : Vah vah ( ) siz ta Uzunçayır’a kadar çıkmışsınız ( ) KARAGÖZ : Ben beygir miyim ki çayıra çıkayım Hacivat?

HACİVAT : Beygirsin, demedim ( ) oraya Uzunçayır derler, onu demek istedim.

Bu parçada yay ayraçla gösterilen yerlere sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri getirilebilir?

(I) Isparta’da stresten uzaklaşmak, doğayla başbaşa kalmak, rahat bir nefes almak mı istiyorsunuz? (II) O zaman yemyeşil ormanla kaplı Gölcük Tabiat Parkı’na gidebilirsiniz. (III) Isparta’da son zamanlar da keşfedilen bu park, doğal güzelliklere sahip cennetten bir köşe. (IV) Torosların nazar boncuğu olarak anılan park, elli sekiz endemik bitki türüne de ev sahipliği yapıyor.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde yazım yanlışı vardır?

(I) Kozan’a bağlı Delikkaya köyündeki Anavarza, birçok tarihî mekâna ev sahipliği yapan Çukurova’nın en görkemli kale kenti. (II) Sonsuz bir deniz gibi duran ovada birdenbire yükselen dimdik bir kayalık tepe üzerindeki kale, okyanustaki bir gemiye benzer. (III) Tepenin altındaki düzlük, kale kentin geniş bir alana dağılmış kalıntılarıyla dolu. (IV) Şehir; surları, tiyatrosu, tapınakları, hamamı, su kemerleri ve kalesiyle etkileyici bir antik kent görüntüsü verir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?

Bir gün bir öküz görür kurbağa; Hayran olur boyuna bosuna. Döner bir de kendine bakar: Yumurta kadar. İmrenir, o da onun gibi olmaya kalkar. Ikınır, şişer, bağırır, öter; Bir yandan da hep: — “Baksanıza, der, Yetmez mi? Ha? Olmadım mı hâlâ onun kadar?” — “Ne gezer?” derler. — “Peki, şimdi?” — “Hayır.” — “Ya şimdi?” — “Yaklaşmadın bile!” derler. O vakit bizimki Bir ıkınır, çatır çatır çatlar.

Bu parçada fablın aşağıdaki bölümlerinden hangisinin örneği yoktur?

Dilimizde her konuda becerikli ve hünerli olan kişiler için - - - -; söz dinlemeyip şımarık davrananlar için - - - -; bir konuda sorumluluk üstlenmekten kaçınmayan kişiler için ise - - - - ifadesini kullanırız.

Aşağıdaki deyimlerden hangisi bu cümlede boş bırakılan yerlerden herhangi birine getirilemez?

Aşağıdaki parçaların hangisinde kahramanın manevi değerlere sahip olduğu söylenemez?

Ak Şemseddin: “Bir kere de Saruca Paşa’nın düşüncesini öğrensen…” dedi utana sıkıla. Molla Gürani’ye karşı çıkmış görünmekten korkmuyordu, Sultan Mehmet’e akıl vermek gibi bir ağırlığın yükündeydi, omuzlarını eğiyordu bu da. Padişahtan önce Molla Gürani bu söze alındı, hiddetle: “Nedenmiş Saruca Paşa? Bizden eyisini mi bilecektir? Şunca kitabı yazmışız, bunca düşüncenin adamıyız! Biz bilmesek eğer…”

Bu parça edebiyatın;

I. felsefe,

II. psikoloji,

III. tarih,

IV. coğrafya

bilim dallarından hangileriyle ilişkisine örnektir?

Aşağıdaki destanlardan hangisi Altay-Yakut Türklerine aittir?

İnsan; fikirlerini, duygularını, beklentilerini, hayallerini dış dünyaya en net ve en berrak şekilde diliyle yansıtır. Dil, kişinin iç dünyasını dış dünyaya yansıtan bir aynadır. Bu ayna büyük ve parlak olursa kişi, iç dünyasını çevresine yansıtmakta o nispette başarılı olur. Dil aynası küçük ve sönükse fikirlerimizi, duygularımızı, hayallerimizi ifade etmekte o nispette zorlanırız.

Bu parçada anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir paragrafın giriş cümlesi olamaz?

Babaannesinden hatırı sayılır bir miras kalmıştı, bununla dünya turuna çıkmayı planlıyordu.

Altı çizili sözün bu cümleye kattığı anlam aşağıdakilerin hangisidir?

— Sen nerede oturuyorsun? — Tee ötedeki İstasyon Mahallesi’nde… — Kimin kimsen yok mu? — Hasta ve yaşlı bir anacığım var, ah ah.

Aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisinin bu parçadaki kullanımı yanlıştır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili ifade “eski” sözcüğünün anlamlarından biri değildir?

(I) Eski Çağ’da Yakındoğu adlı eser Mezopotamya’nın, Hititlerin, Mısır’ın ve daha birçok uygarlığın tarihi hakkında bilgiler içeren bir kitap. (II) İki ciltlik bu kitapta, doğuda İran ve Afganistan’dan batıda Doğu Akdeniz ve Anadolu’ya, kuzeyde Karadeniz’den güneyde Mısır’a kadar uzanan geniş bir coğrafi alanın yaklaşık üç bin yıllık tarihi ele alınmış. (III) Büyük İskender Dönemi, kazılarla ulaşılan son bulgulara, metin çözümlemelerine ve daha önce yazılmış eserlere dayandırılarak incelenmiş. (IV) Çeşitli yorum ve yöntem hatalarına da yer verilen bu akademik çalışma zevkle okunabilecek bir eser.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi kanıtlanabilirlik açısından farklıdır?

Ne Hint’tedir ne Çin’dedir Gözlerimin içindedir Bazan bana benden yakın Bazan bana benden uzak Yine benim içimdedir.

Bu dizelerde aşağıdaki söz sanatlarından hangisi vardır?

Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Kutlu’nun eserlerinden biridir?

“Küçürek hikâye” ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Litosferde gerçekleşen tektonik olaylar, iklimi doğrudan veya dolaylı olarak etkiler. Levha tektoniği sonucu yeni kıtaların oluşması, parçalanması ve yer değiştirmesi ile sıradağların oluşması, boğazların açılması veya kapanması gibi durumlar iklim sistemini etkiler. Bu durum yavaş da olsa okyanus ve atmosfer dolaşımında değişimlere neden olur. Orojenez sonucu oluşan yüksek dağlar, okyanus ve atmosfer dolaşımını etkileyerek hidrolojik döngünün değişmesine yol açmıştır. Örneğin Güney Amerika’da Neojen sonunda orojenez etkisiyle oluşan ve yüksekliği 4.000 metreye ulaşan And Dağları, güneydoğu yönlü alize rüzgârları ile batı rüzgârları için önemli bir engel oluşturur. Bu durum kıta iklimini şekillendirir.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Tarlada kazma sallamaktan yorulan Ömer dayı, iki kolunu yana doğru açtı. Gerneşip belini kütürdetti. — Öff! Öff! Sağlam yorulmuşum, diyerek gölgeliğe doğru yürüdü. — Nerede kaldın bre hatun? Az daha acımdan öleceğdim. Gonu gomşu ne der? — Ne der ki herif? — Dimez mi ki Ömer dayının Döndü’sü herifini gözden çıkarmış... Sabah azzığını öğlende götürür... — Başıma gelenleri heç sormuyon herif. Keyfimden mi geciktim? — Neymiş bakem şu başına gelenler? — Heç sorma herif...

Bu parçanın dil ve anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bu tür yazılarda herhangi bir konu üzerindeki görüş ve düşünceler kesin yargılara varmadan dile getirilir. Yazar, samimi bir üslup kullanır. Kendi kendisiyle konuşuyormuş ya da karşısında biri varmış da onunla dertleşiyormuş hissini verir.

Aşağıdaki metinlerden hangisi bu açıklamaya uygun bir örnektir?

(I) Antik Çağ’ın kalıntılarının bulunduğu irili ufaklı bu tepeleri geride bırakarak dağlara doğru tırmanışa geçtik. (II) Bir tarafımızda Akdeniz’in mavisi ve Tarsus Ovası, diğer tarafımızdaysa Torosların karlı zirveleri yer alıyordu. (III) Burdur’a bağlı Bucak ilçesinin güney batısında kalan 1125 metre yüksekliğindeki Kocadağ’ın eteklerinde tarihî bir hana ulaşıyoruz. (IV) Selçuklu zamanında önemli bir durak noktası olan bu yapı, belli ki yorgun kervancılar için bir tür cankurtaran görevi görüyordu.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

Bağdat’ta yaşayan bir adam, günün birinde büyük bir mirasa kondu. Hiçbir çaba harcamadan mal mülk sahibi oldu. Ama malın, paranın değerini bilemedi; har vurup harman savurdu. Paralar bitince de malını mülkünü satmaya başladı. “- - - -.” derler ya! Tam da öyle oldu, adamın tek kuruşu kalmadı.

Bu parçada boş bırakılan yere düşünce akışını sağlamak için aşağıdaki sözlerden hangisi getirilmelidir?

Modern (I) köhne (II) eskimiş (III) modası geçmiş (IV) geçerliliğini yitirmiş olanın karşıtıdır.

Bu cümledeki numaralanmış yerlerin hangisine farklı bir noktalama işareti getirilmelidir?

Bilim insanlarının yıllardır süren, “İnsanoğlunun doğa tahribatını sürdürmesi hâlinde yeryüzünden yeşil renk silinecek ve yeryüzü sararıp solacak.” şeklindeki uyarılarını artık ciddiye alan Birleşmiş Milletler bu alandaki çalışmalarını yoğunlaştırdı.

Bu cümleden aşağıdakilerin hangisine kesinlikle ulaşılabilir?

Salih — Doğru evladım. Öyle değil mi Feridun Bey? Feridun — Öyle, öyle. Şimdi evladım, sen kaç lisan biliyorsun? Mahmut — Efendim, ben… (Salih, sözünü keserek) Salih — İşte görmediniz mi Feridun Bey? Fransızcayı nasıl makine gibi konuşuyordu? Öteki lisanları da tabii öyle… Feridun — Evet, evet öyle… Mahmut — Efendim, ben hiç… (Salih hemen sözünü keserek) Salih — Hiç bilmediği yok, efendim. Feridun — Avrupa lisanlarını bildiği anlaşılıyor. Malum ya, Mısır’dan İstanbul’a birçok tüccar da geliyor. Acaba Arapça da biliyor mu?

Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Aşağıdaki metinlerden hangisi kahraman bakış açısıyla yazılmıştır?

1946’da Aziz Nesin ve Rıfat Ilgaz’la “Markopaşa” gazetesini çıkardı. Kişiler, olay, sonuç bağlantılarını ustaca ortaya koyan, etkili betimleme gücüyle geleneksel anlatım biçimlerine zenginlikler katan bir yazardır. Toplumcu gerçekçi akımın önemli temsilcilerinden biri kabul edilmiştir. Kuyucaklı Yusuf romanı, bu anlayışla yazılmış en başarılı roman örneklerinden biridir. Bazı eserleri şunlardır: Kürk Mantolu Madonna, Değirmen, Kağnı, Yeni Dünya, Sırça Köşk, Dağlar ve Rüzgâr, Öteki Şiirler, Markopaşa Yazıları ve Ötekiler…

Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?