AÖL Felsefe Dersleri 2025-2026 1. Dönem Sınav Soruları – Test Çöz

MÖ 6. yüzyılda İyonya’nın Milet kentinde mitolojik açıklamalardan uzaklaşılarak akıl ve mantık yoluyla evreni anlama çabasının ön plana çıktığı felsefe geleneği aşağıdakilerden hangisidir?

Felsefenin temel disiplinleri ve bu disiplinlerin ele aldığı temel problemlerle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Düşünmenin yapı taşlarından olan imge, kavram ve dil ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir düşünceyi ortaya koyarken ya da anlamaya çalışırken yapılan yanlış çıkarımlara safsata denir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi safsatadır?

Bilimin, varlığa yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Varlığın var olup olmadığı tartışması, tözsel anlamda varlığın var olduğunu reddeden nihilizm ile varlığın insan zihninden bağımsız olarak var olduğunu savunan realizm görüşlerini ortaya çıkarmıştır.

Buna göre, aşağıdaki düşüncelerden hangisi nihilizm görüşünü destekler?

Maddi varlıkların gerçek olduğunu ve madde olmayanın gerçek olmadığını savunan yaklaşımdır. Antik Yunan’daki bazı doğa filozofları; varlığın ana maddesinin su, hava, atom vb. maddi cinsten olduğunu iddia ettikleri için bu yaklaşımın tarihteki ilk savunucuları olarak kabul edilirler.

Hakkında bilgi verilen felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?

Platon, bilginin gerekçelendirilmiş doğru inanç olduğunu düşünür.

Platon’un bu düşüncesi aşağıdaki bilgi tanımlarından hangisiyle örtüşür?

Aşağıdaki yargılardan hangisi bilgiye ulaşmanın mümkün olmadığını ifade eder?

Empirizm ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

John Stuart Mill’e göre, insanın temel amacı mutluluktur ve mutluluk insan için en yüksek iyidir. İnsanı mutlu kılan ise kendi arzularına ve faydasına göre yaptığı eylemlerdir. Bu arzular bireysel çıkarlara değil, toplumsal faydaya dayanır.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

İnsan yaşamının temel amacı, kendi seçimlerine göre özgürce hareket etmek ve kendi olmaktır. Her insan, yalnızca kendisine karşı sorumludur ve bireylerin başkalarına karşı herhangi bir sorumluluğu yoktur. Dolayısıyla iyi olan, insanın kendi “ben”ini tam anlamıyla gerçekleştirmesidir. Her insan, “ben”ini farklı şekillerde ifade eder ve bu süreç kişiseldir. İnsanlar kendi ahlaki değerlerini kendileri belirlediği için herkes tarafından kabul edilen bir ahlak yasasından bahsedilemez.

Bu parça aşağıdaki felsefi problemlerden hangisiyle ilgilidir?

(…) Bu akşam da gönlümüzce bitmediyse gün Demek tümü bizim omuzlarımızda yükün Gelin buna bir çare bulalım Bunca olduğumuz gayrı yetmiyor Yarın daha iyi adam olalım Yarın daha sağlam daha akıllı Yarın daha sevdalı daha haklı Günün bize bağlı olduğunu bilelim

Melih Cevdet Anday’a ait bu şiir, insanın davranışlarında özgür olup olmadığı problemiyle ilgili aşağıdaki görüşlerden hangileriyle ilişkilendirilebilir?

Bir nesne veya eserin güzellik, uyum ve duygusal etki gibi özellikleriyle insanlarda beğeni ve haz uyandırma kapasitesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?

B. Croce’a göre güzellik, doğanın bir parçası değil aksine onu gören kişinin gözlerindedir. Çünkü yaratıcı bir hayal gücü olmadan güzelliği görmek zordur. Güzellik, insanın sezgilerini dışa vurma biçimidir ve sanat da bu sezginin ifadesidir. Sezgi ise sanatçının yaratım sürecinde yaşadığı biricik estetik deneyimdir. Dolayısıyla estetik deneyim özgün ve tekrarlanamazdır.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

Locke’a göre insanlar, doğa hâlinde özgür ve eşit bir şekilde yaşamalarına rağmen bazı haklarını güvence altına almak için yasalara ve bu yasaları uygulayacak bir otoriteye ihtiyaç duyarlar. Bu ihtiyaç neticesinde insanlar doğal haklarını (yaşama, özgürlük, mülkiyet) korumak için aralarında gerçekleştirdikleri toplumsal sözleşmeyle devlet kurmuşlardır.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

Aristokrasilerde yönetme yetkisi; zenginlik, eğitim veya soy avantajına sahip seçkin bir gruba aittir. Çünkü yöneticilerin seçkin nitelikleri iktidarın meşruiyetini sağlamaktadır.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

Din felsefesi, genel olarak dini ve dinle ilgili problemleri konu edinen bir felsefe alt disiplinidir. Bu disiplin, herhangi bir dini çerçeveye bağlı kalmadan dinin ne olduğunu, farklı dinleri ve bunların temel kavramlarıyla argümanlarını inceler. İnanç sistemlerinin dayandığı temelleri, bu inançların mantıksal tutarlılığını ve dinin insan hayatındaki yerini sorgular. Felsefi açıdan dini inanışları incelemek, bir dine inanıp inanmama meselesi değildir. Bu inceleme; insanın varoluşu, ahlaki sorumlulukları, evrenin doğası gibi temel problemlere cevap aramayı da içermektedir. Dolayısıyla din felsefesinin amacı dini inanç ve deneyimleri akılcı, eleştirel ve objektif bir bakış açısıyla analiz etmektir.

Buna göre, din felsefesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

• Her şey tanrıdadır. Tanrı evrenin hem içinde hem de ötesindedir.

• Evren, tanrı tarafından belirlenen değişmez doğa kanunlarına göre işler.

• Her şeyi yaratan, tanrıdır.

Bu ifadelerle tanrının varlığına ilişkin aşağıdaki görüşler eşleştirildiğinde hangisi dışta kalır?

R. Carnap’a göre bilgi, doğrudan doğrulama ve dolaylı doğrulama olmak üzere iki şekilde doğrulanabilir. Bilgi, doğrudan doğrulamada herhangi bir araç gerece ihtiyaç duymadan gözlemle doğrulanabilirken dolaylı doğrulamada başka araçlarla veya laboratuvar ortamında doğrulanabilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi dolaylı doğrulamayla doğrulanır?

Sen bilgin bir adamsın, bunları bilmen gerek. Ey Gılgamış! Bulamayacağın ölümsüzlüğü aramak için kaybettiğin zamana yazık olmuş. Sana verilen bu yaşamın tadını çıkarmaya bak! Gece gündüz keyiflen. Her gününü üzüntüyle değil sevinçli geçirmeye çalış!

Bu parçaya göre bilgin bir kişi ne yapmalıdır?

MÖ 6. yüzyıl - MS 2. yüzyılda Anadolu’da filozofların yaşadığı yerler Türkiye haritasında numaralanmıştır.

Bu haritada 4 numara ile gösterilen yerde yaşamış filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Empedokles’e göre arkhe; su, toprak, hava ve ateş olmak üzere dört ana maddeden oluşur. Empedokles, kendinden başka bir şeye indirgenemeyen ve hareketsiz olan bu ana maddeleri birleştirici ve ayırıcı gücüyle hareket ettirecek ilkelerin olması gerektiğini savunur.

Buna göre, Empedokles için birleştirici ve ayırıcı ilkeler aşağıdakilerden hangisidir?

Birleştirici İlke - Ayırıcı İlke

Sofistlere göre insan duyular yoluyla edinilen bilgilerde algı yanılması yaşar. Suya batırılan çubuğun düz olmasına rağmen kırık görünmesi bu yanılmadan kaynaklanır. Bilgi edinme sürecinde duyuların kullanılması, elde edinilen bilginin hatalı olma ihtimalini doğurur. Dolayısıyla onlara göre her zaman geçerli olan kesin bir bilgi yoktur.

Bu parçadan Sofistler’in bilgi anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Aşağıdakilerden hangisi MS 2. yüzyıl - MS 15. yüzyıl felsefesini etkilememiştir?

MS 2. yüzyıl - MS 15. yüzyıl felsefesinde tümeller problemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Fârâbî’ye göre insan akıllı bir varlıktır ve kendi iradesiyle iyi ve kötüyü seçebilir. İradeyle, insanın hareket etme gücünü kasteden Fârâbî, irade olmadan davranışın olamayacağını belirtir. İnsan, akıl ve iradesiyle kendi davranışlarını seçebilme özgürlüğüne sahiptir ve bu aynı zamanda onun davranışlarından sorumlu olduğunu da gösterir. Ona göre insan, eğer düşündüğünü yapamıyorsa köledir.

Fârâbî’nin bu görüşü aşağıdaki problemlerden hangisiyle ilgilidir?

Skolastik felsefeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Aşağıdakilerden hangisi hümanizm düşüncesini açıklar?

Devlet görüşünü, doğal bir durum içinde insanı tanımlamasıyla başlatır. İnsanların doğal durumda eşit olduklarını, kendi istek ve amaçları doğrultusunda birbirleriyle mücadele ettiklerini belirtir. Doğal durumda herkesin her şey üzerinde hakkı olduğunu ama menfaatler çatıştığı için güvenlik sorunlarıyla karşı karşıya kaldıklarını söyler. Herkesin herkesle savaştığı bir ortamı “İnsan, insanın kurdudur.” şeklinde betimler.

Bu parçada görüşlerine yer verilen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Akıl Çağı düşünürleri, insanın aklı sayesinde tüm sorunlardan kurtulabileceği ve toplumsal olarak ebedî barışa ulaşabileceği düşüncesinden hareketle aklı ön planda tutarak toplumu aydınlatmaya çalışmışlardır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Akıl Çağı düşünürlerindendir?

2-15. yüzyılda Batı coğrafyasında her türlü probleme yönelik açıklamalar, din ekseninde yapılmıştır. Kendini dinin temsilcisi olarak gören ve dini temellendirme dışında aklın kullanımına izin vermeyen kilisenin toplum üzerindeki baskısı, Rönesans’ın ortaya çıkışıyla azalmıştır. İslam coğrafyasından yapılan çeviri faaliyetleriyle başlayan bu yeni anlayış, coğrafi keşifler ve bilimsel gelişmeler doğrultusunda hızla yayılmıştır. Bu durum bilimsel ve felsefi gelişimi tetiklemiş, din merkezli düşünceden insan merkezli düşünceye geçilmesini sağlamıştır. Bütün bu gelişmeler Avrupa’da aklın kullanımına engel olan baskıcı zihniyetleri zamanla ortadan kaldırmıştır.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

Bilimdeki gelişmeler, Batı’nın bilgiye olan bakışını değiştirmiştir. 17. yüzyılda bilimin yöntemi felsefeye uygulanmaya çalışılmış, 18. yüzyılda ise aklın aydınlattığı doğru bilgiler aranmıştır. Bu nedenle filozoflar, bilgiyi bir problem olarak ele almış ve “Bir şeyi bilmek ne anlama gelmektedir?”, “İnsan, nelerin bilgisini bilebilir?” ve “Bilginin sınırı var mıdır?” gibi sorular sormuşlardır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bilgi üzerine yapılan sorgulamalardan hareketle ortaya konulmamıştır?

Çoğulcu irade, güçler ayrılığı ve toplumsal sözleşme kavramları 18. yüzyıl - 19. yüzyıl felsefesinin öne çıkan aşağıdaki problemlerinden hangisine aittir?

Kant, iyi istenç kavramından şartlar ne olursa olsun her zaman doğru olarak kabul edilebilecek ilkelere göre davranmayı anlamaktadır. Bu davranış akıl eşliğinde yapıldığı için hem diğer canlıların davranışlarından hem de insanın güdüsel davranışlarından farklıdır. İnsan, iyiyi sırf iyi olduğu için aklı ile içten karar vererek istemişse orada iyi istenç vardır. Dolayısıyla iyi istenç, ahlak açısından değerli olan şeyin koşulsuz biçimde yerine getirilmesidir. O hâlde Kant; ahlakı ve iyiyi, eylemlerin sonucuna göre değil onların arkasındaki amaca göre değerlendirmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Kant’ın düşüncesiyle çelişir?

Kierkegaard, öznel ya da bireysel hakikatin önemini vurgulayarak akılcı ve bilimci anlayışa karşı çıkmıştır. Çünkü ona göre var olmak belirli bir birey olmak için çabalamayı, değerlendirmeyi, seçmeyi ve karar vermeyi içermektedir. Dolayısıyla felsefe genel olana değil, özel olana; nesnel olana değil, öznel olana yönelmelidir.

Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?

19. yüzyılda ortaya çıkan bilimdeki uzmanlık alanları fikriyle daha önceden doğa felsefesi altında toplanan bazı bilim alanları felsefeden ayrılmış ve bağımsız birer disipline dönüşmüştür. Bilimdeki bu gelişmeler, filozofların bilgi üzerinde önemle durmalarına ve bilimi sorgulamalarına sebep olmuştur. Bu yönelim felsefenin kuramsallaşmasına, uzmanlaşmasına ve çeşitli alanlarda derinlemesine çalışmalar yapmasına katkı sağlamıştır. Felsefedeki bu değişim, felsefenin ne olduğu problemine teorik açıdan yaklaşılmasına neden olmuş ve felsefe, yöntem kazanma eğilimine girmiştir.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

Hermeneutiğin gerçek anlamda felsefi bir akıma dönüşmesini sağlayan Gadamer, hermeneutiği yöntem olarak değil daha çok hakikat arayışı olarak görmüştür. Ona göre bir insanın diğer insanı, sonunda da kendini anlaması için hermeneutik gereklidir. Çünkü anlamak, insanın var oluşunun en büyük kabiliyetidir. Anlamak, üretilmiş bilginin yeniden üretilmesidir.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

Hartmann’a göre her bilgi dalında o bilgi alanıyla uğraşan kişilerin, kendi uğraşlarının temas ettiği varlığı tanımasını sağlayan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Nermi Uygur, Türk felsefesine iyimser açıdan yaklaşanları anlatırken şu ifadeleri kullanmıştır: “Descartes’tan yüzyıllar önce Gazâlî’miz vardı bizim; Nicolai Hartmann’dan daha mı az değerli Fârâbî’miz? Husserl’den neyi eksik Suhreverdi’nin? Mevlana’nın, Yunus’un, Pir Sultan’ın günümüzdeki o ünlü varoluşçulardan nesi daha aşağı? Şimdi kalkıp da biz filozof olamayız diye kestirip atmak, son derece insafsızlık olur.”

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?