2.C.1.1. Karşı Olum Çıkarımları

Karşı Olma Çıkarımları

1. Tümel Olumlu
2. Tümel Olumsuz
3. Tikel Olumlu
4. Tikel Olumsuz

• Terimleri (özne ve yüklemi) aynı olan;
• Ya nitelik,
• Ya nicelik
• Ya da hem nitelik hem de nicelik açısından mutlaka farklı olan iki önermenin bulunması gerekir.

Karşı Olma Çıkarımları

1. Üst karşıtlık

2. Alt karşıtlık

3. Altıklık

4. Çelişiklik

Çıkarımlar ve Akıl Yürütme Yöntemleri Konu Başlıkları ve Çıkmış LYS-ÖSS Soruları KONU TESTİ için tıklayın!

TYT AYT Felsefe Grubu Uygulaması (TYT AYT tarzı özgün sorular, testler, konu anlatımı, deneme sınavları) Tamamı Ücretsiz 

1.Üst karşıtlık:

Nicelikleri aynı – Nitelikleri farklı
Tüm kuşlar uçar. – Hiçbir kuş uçmaz.        Nitelikleri farklı.

Uyarı: Doğru bir tümel önermenin üst karşıtı daima yanlış; yanlış bir tümel önermenin üst karşıtı kimi durumda doğru, kimi durumda yanlış olabilir.

2.Alt karşıtlık:

Nicelikleri aynı – Nitelikleri farklı.
Bazı kuşlar uçar. – Bazı kuşlar uçmaz.      Nitelikleri farklı.

Uyarı: Doğru bir tikel önermenin alt karşıtı kimi durumda doğru, kimi durumda yanlış; yanlış bir tikel önermenin alt karşıtı daima doğrudur.

3.Altıklık:

Nicelikleri farklı – Nitelikleri aynı.
Tüm kuşlar uçar. – Altığı: Bazı kuşlar uçar.
Hiçbir kuş uçmaz. – Altığı: Bazı kuşlar uçmaz.      Nicelikleri farklı.

Uyarı: Tümel önerme doğruysa, tikel önerme zorunlu olarak doğrudur. Tümel önerme yanlışsa; tikel önerme bazen doğru, bazen yanlış olabilir. Tikel önerme doğruysa; tümel önerme bazen doğru, bazen yanlış olabilir. Tikel önerme yanlışsa, tümel önerme zorunlu olarak yanlıştır.

4.Çelişiklik:

Hem nitelikleri hem nicelikleri farklı.
Tüm kuşlar uçar. – Bazı kuşlar uçmaz.
Hiçbir kuş uçmaz. – Bazı kuşlar uçar.        Hem nitelikleri hem nicelikleri farklı.

Uyarı: Çelişik önermelerden biri doğru ise diğeri zorunlu olarak yanlıştır.

Aşağıdaki tabloyu inceleyin ve anlatılanları kendiniz tespit edin:

Karşı Olum Çıkarımları ile ilgili örnek ÖSYS soruları:

ÖRNEK SORU

“Bütün insanlar özgürdür.” önermesi doğru ise “Bazı insanlar özgür değildir.” önermesi yanlıştır. “Bazı insanlar özgürdür.” önermesi doğru ise “Hiçbir insan özgür değildir.” önermesi yanlıştır.

Bu örnekler, karşıolum karesindeki önermelerle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisini desteklemektedir?

A)  Doğru bir tümel önermenin karşıtı daima yanlıştır.

B)  Çelişik önermelerden birisi doğru ise zorunlu olarak diğeri yanlıştır.

C)  Yanlış tümel önermelerin karşıtı bazen doğru, bazen de yanlıştır.

D)  Eğer tümel önerme doğru ise altıkları olan tikel önermeler de doğrudur.

E)  Eğer tümel önermeler yanlış ise altıkları bazen doğru, bazen de yanlış olur.

Cevap: B

Çıkarımlar ve Akıl Yürütme Yöntemleri Konu Başlıkları ve Çıkmış LYS-ÖSS Soruları KONU TESTİ için tıklayın!

TYT AYT Felsefe Grubu Uygulaması (TYT AYT tarzı özgün sorular, testler, konu anlatımı, deneme sınavları) Tamamı Ücretsiz 

Önceki konu:

Çıkarım ve çıkarım çeşitleri

Sonraki konu:

Önermelerde Düz Döndürme İlişkisi

TYT AYT Felsefe Grubu Uygulaması (TYT AYT tarzı özgün sorular, testler, konu anlatımı, deneme sınavları) Tamamı Ücretsiz